|
艾滋病防治干预工作可结合工作经验,采取以点带面,边实施、边总结的方式进行。高危行为干预的主要目标人群为:暗娼,性病病人,男男性接触者,吸毒者(多伴有高危性行为)、大型工程、建筑工地和流动人口居住地区的长期外出打工人员或外来务工人员,主动接受艾滋病检测和咨询的人员和艾滋病病毒感染者(病人)及其配偶(性伴)。各地应根据本地目标人群分布及特点,分类实施相应的干预措施。
一、高危行为干预的主要措施
(一)小媒体宣传。在目标人群活动场所和社区,高危行为干预工作者采用直接培训目标人群和小组讨论的方式,对目标人群采用“面对面”培训、发放小媒体(如折页、张贴画、小画册、录像带、光盘等)等方式开展预防艾滋病知识的健教与宣传,提高目标人群防治知识知晓率和自我健康保护意识,并改变高危行为和求医行为。
(二)同伴教育。在目标人群中选择态度积极并有影响力的人作为同伴教育者,进行预防知识强化培训,鼓励他们以适合该人群的方式,通过一对一或多个同伴之间的交流,宣传艾滋病、性病预防知识,传授正确使用安全套、拒绝危险性行为等技能。针对目标人群流动性大的特点,教育场所经营者和雇主支持和配合同伴教育者在场所内开展教育活动和发放宣传品。
(三)外展服务。选择目标人群较为集中的地区,会同计生、妇联、红十字会等部门挑选有相应活动能力和干预技能的防治人员,深入到高危人群中提供妇女保健、生殖健康咨询、医疗转介等服务,或通过在营业性娱乐场所内及附近开设健康咨询门诊等方式,为高危人群提供宣传教育、咨询、医疗和安全套供应等干预服务。
(四)安全套的推广与正确使用。拓宽安全套的销售渠道,以商业营销和社会营销等方式,支持、鼓励各类医疗卫生保健机构、药店、商店和超市销售优质安全套,在娱乐场所附近设立安全套自动售货机,提高安全套的可及性。通过有针对性的健康教育,教会目标人群正确使用安全套,促进目标人群每次性行为都全程正确地使用安全套。
(五)规范性病诊疗服务和生殖健康服务。整顿规范性病诊疗市场、建立完善规范化性病门诊,改善性病服务质量,为目标人群提供包括性伴追踪、病症处理、咨询与健康教育相结合的规范化性病诊疗优质服务,做到早诊断、及时规范治疗,减少艾滋病、性病传播的危险。
(六)有关场所干预。在性病诊所、自愿咨询检测点、美沙酮治疗门诊、针具交换项目点等均应放置预防艾滋病宣传品、播放宣传教育片、开通热线电话,提供免费咨询、医疗转介服务,并免费发放安全套。
二、针对不同的目标人群,以适当的方式实施综合干预措施
(一)暗娼:特别是在各类娱乐场所、饭馆、旅店和街头等场所进行卖淫活动的妇女,是高危行为干预工作的重点目标人群,参照中国疾病预防控制中心《娱乐场所服务小姐预防艾滋病性病干预工作指南(试用本)》(2004年印),通过外展和同伴教育等方式,开展预防艾滋病健康教育、促进安全套使用和鼓励接受性病诊疗与生殖健康服务等综合干预措施。
(二)性病病人:合理设置性病门诊,为性病病人及时提供规范化性病诊疗服务,免费发放安全套,并提供转介服务。
(三)男男性接触者:挑选、发展、培训同性恋人群中的积极分子(同伴教育者),鼓励和支持同伴教育者在同性恋人群较为集中的场所,以同伴教育方式开展预防艾滋病健康教育,促进安全套的使用,提供有关干预服务的转介信息。
(四)大型工程、建筑工地和流动人口居住地区的长期打工人员或外来务工人员:加强流入地和流出地车站、码头等关口的宣传教育与干预,通过外展工作或以同伴教育方式到大型工程、建筑工地或流动人口聚居场所,以面对面培训等方式开展预防艾滋病、性病宣传教育,推广使用安全套。
(五)吸毒者:结合美沙酮维持治疗和针具交换项目开展安全性行为教育,促进安全套使用。
(六)艾滋病病毒感染者(病人)及其配偶:在告知受检者艾滋病阳性检测结果的同时,由艾滋病病毒感染者(病人)本人以适当的方式通知配偶(性伴)或由负责检测的机构依法通知配偶(性伴),并应将正确使用安全套预防传播艾滋病的知识告知双方。当地县级疾病预防控制机构应免费为艾滋病病毒感染者(病人)及其配偶(性伴)提供优质安全套。
(七)艾滋病自愿咨询检测的求询者:按照卫生部《艾滋病自愿咨询检测工作实施方案(试行)》要求,提供规范的咨询检测服务以及相应的转介服务。
ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئىلىش بىلىملىرى نېمىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ؟
ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە ئارىلىشىش خىزمەت تەجرىبىسىگە ئاساسەن، نۇقتىدىن رايونغا قاراپ ئۇسۇل قوللىنىپ، بىرلا ۋاقىتتا يولغا قويۇلىدۇ ۋە خۇلاسىلىنىدۇ. خەتەرلىك قىلمىشلارغا ئارىلىشىشنىڭ ئاساسلىق نىشانى پاھىشىۋازلار، جىنسىي كېسەللىك بىمارلىرى، ئەرلەر بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزگەن ئەرلەر، زەھەر چەككۈچىلەر (كۆپ ھاللاردا خەتەرلىك جىنسىي قىلمىشلار)، ئۇزۇن مۇددەت دېھقان ئىشلەمچىلەر ياكى چوڭ قۇرۇلۇشلار، قۇرۇلۇش ئورۇنلىرى ۋە كۆچمەنلەر ئولتۇراقلاشقان رايونلار، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار (بىمارلار) ۋە ئۇلارنىڭ جورىسى (جىنسىي ھەمراھى) قاتارلىقلار. ھەر بىر رايون نىشان توپىنىڭ تارقىلىشى ۋە ئالاھىدىلىكىگە ئاساسەن مۇناسىپ ئارىلىشىش تەدبىرلىرىنى يولغا قويۇشى كېرەك. 1. خەتەرلىك ھەرىكەتلەرنىڭ ئاساسلىق ئالدىنى ئىلىش تەدبىرلىرى (1) كىچىك تاراتقۇلارنى تەشۋىق قىلىش. نىشان قىلىنغان گۇرۇپپىلارنىڭ پائالىيەت سورۇنلىرى ۋە مەھەللىلەردە، خەتەرلىك قىلمىشلارغا ئارىلىشىش خادىملىرى بىۋاستە تەربىيەلەش ۋە كوللېكتىپ مۇزاكىرە قىلىپ، «يۈز تۇرانە تەربىيەلەش» ئېلىپ بېرىپ، كىچىك تاراتقۇلار (تەشۋىقات قوللانمىسى، تەشۋىقات ۋاراقچىسى، تەشۋىقات ۋاراقچىسى، سىنئالغۇ لېنتىسى، CD قاتارلىقلار) تارقىتىپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى تەشۋىق قىلىپ، ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش بىلىمى ۋە ئۆزىنى قوغداش ئېڭىنى ئۆستۈرۈپ، خەتەرلىك قىلمىشلار ۋە داۋالاش دىئاگنوز قويۇش ھەرىكىتىنى ئۆزگەرتىش ئېلىپ بارىدۇ. (2) كەسىپداشلار تەربىيەسى. نىشان توپى ئارىسىدا ئىجابىي ۋە تەسىر كۈچى بار كىشىلەرنى كەسىپداش تەربىيەلىگۈچى قىلىپ تاللاپ، ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى كۈچەيتىش، ئۇلارنى ئەيدىز ۋە جىنسىي كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى كېڭەيتىشكە ئىلھاملاندۇرۇپ، گاندون ئىشلىتىش ۋە خەتەرلىك قىلمىشلارنى رەت قىلىش قاتارلىق ماھارەتلەرنى ئۆگىتىش. نىشان قىلىنغان ئاممىنىڭ يۆتكىلىش دەرىجىسى يۇقىرى، مائارىپ سورۇنى تىجارەتچىلىرى ۋە ئادەم ئىشلەتكۈچى ئورۇنلار كەسىپداش تەربىيەچىلەرنىڭ تەربىيە پائالىيەتلىرىنى قانات يايدۇرۇشى ۋە تەشۋىقات ماتېرىياللىرىنى تارقىتىشىنى قوللىشى ۋە ھەمكارلىشىشى كېرەك. (3) تەشۋىقات مۇلازىمىتى. پىلانلىق تۇغۇت، ئاياللار بىرلەشمىسى، قىزىل كرېست جەمئىيىتى قاتارلىق تارماقلار بىلەن بىرلىشىپ، مۇناسىپ پائالىيەت ئىقتىدارى ۋە ئارىلىشىش ئىقتىدارىغا ئىگە ئالدىنى ئېلىش ۋە داۋالاش خادىملىرىنى تاللاپ، ئاياللارنى داۋالاش، كۆپىيىش ساغلاملىقىدىن مەسلىھەت سوراش، داۋالاش قاتارلىق مۇلازىمەتلەر بىلەن تەمىنلەيدۇ ياكى سودا كۆڭۈل ئېچىش سورۇنلىرىدا ۋە يېقىن ئەتراپتىكى سەھىيە مەسلىھەت بېرىش ئامبۇلاتورىيەسى ئېچىپ، خەتەرلىك كىشىلەرنى تەشۋىق قىلىش، تەربىيەلەش، مەسلىھەت بېرىش، داۋالاش ۋە گاندون بىلەن تەمىنلەش قاتارلىق مۇلازىمەتلەر بىلەن تەمىنلەيدۇ. (4) گاندون سېتىشنى ئومۇملاشتۇرۇش ۋە مۇۋاپىق ئىشلىتىش. سودا ۋە ئىجتىمائىي تىجارەت ئۇسۇلى ئارقىلىق گاندون سېتىش يوللىرىنى كېڭەيتىپ، ھەر قايسى داۋالاش، سەھىيە ئاپپاراتلىرى، دورىخانا، دۇكانلار، تاللا بازارلىرىنىڭ ئەلا سۈپەتلىك گاندون سېتىشىنى قوللاش ۋە ئىلھاملاندۇرۇش، كۆڭۈل ئېچىش سورۇنلىرىغا يېقىن جايلارغا گاندون ئاپتوماتىك سېتىش ماشىنىسى ئورنىتىپ، گاندون ئىشلىتىش ئىقتىدارىنى ئۆستۈرۈش كېرەك. قاراتمىلىق ساغلاملىق تەربىيىسى ئارقىلىق، نىشانلىق گۇرۇپپىلارنى گاندون ئىشلىتىشنى توغرا ئىشلىتىشنى ئۆگىتىش، ھەر قېتىملىق جىنسىي پائالىيەتلەردە گاندون ئىشلىتىشنى ئىلگىرى سۈرۈش كېرەك. (5) جىنسىي كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش مۇلازىمىتى ۋە كۆپىيىش ساغلاملىق مۇلازىمىتىنى قېلىپلاشتۇرۇش. قېلىپلاشقان جىنسىي كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش بازىرىنى تۈزىتىپ، قېلىپلاشقان STD ئامبۇلاتورىيەسى قۇرۇپ ۋە مۇكەممەللەشتۈرۈپ، مۇلازىمەت سۈپىتىنى ئۆستۈرۈپ، ھەمكارلاشقۇچىلارنى ئىز قوغلاپ تەكشۈرۈش، كېسەللىك ئالامەتلىرىنى باشقۇرۇش، مەسلىھەت بېرىش ۋە ساغلاملىق تەربىيەسىنى بىرلەشتۈرۈپ، بالدۇر دىياگنوز قويۇش ۋە ۋاقتىدا قېلىپلاشقان داۋالاشنى ئەمەلگە ئاشۇرۇپ، ئەيدىز ۋىرۇسى ۋە جىنسىي كېسەللىكلەرنىڭ تارقىلىش خەۋپىنى ئازايتىشنى بىرلەشتۈرۈپ، قېلىپلاشقان STD دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ. (6) ئالاقىدار سورۇنلارنىڭ ئارىلىشىشى. جىنسىي كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئامبۇلاتورىيەسى، ئىختىيارىي دىئاگنوز قويۇش تەكشۈرۈش نۇقتىسى، مېتادون داۋالاش ئامبۇلاتورىيەسى، يىڭنە ئالماشتۇرۇش تۈرى قاتارلىق ئورۇنلاردا ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەشۋىقات ماتېرىياللىرىنى كۆرگەزمە قىلىش، تەربىيەلەش سىنئالغۇسى قويۇش، قىزىق لىنىيىسى تەسىس قىلىش، ھەقسىز دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەپ، گاندون ھەقسىز تارقىتىش كېرەك. 2. ئوخشاش بولمىغان نىشان توپىغا مۇۋاپىق ھالدا ئۇنىۋېرسال ئارىلىشىشنى يولغا قويۇش (1) مەخپىي پاھىشىۋازلىق: بولۇپمۇ ھەر خىل كۆڭۈل ئېچىش سورۇنلىرى، رېستۇران، مېھمانسارايلار ۋە كوچا سورۇنلىرىدا پاھىشىۋازلىق بىلەن شۇغۇللىنىدىغان ئاياللار بولۇپ، ئۇلار خەتەرلىك ھەرىكەت ئارىلىشىشتىكى نۇقتىلىق نىشان گۇرۇپپىسى. جۇڭگو كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش مەركىزىنىڭ «كۆڭۈل ئېچىش سورۇنلىرىدىكى مۇلازىمەتچى قىزلارنىڭ ئەيدىز ۋە جىنسىي كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش كۆرسەتمىسى» ناملىق «ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ساغلاملىق تەربىيەسى»، گاندون ئىشلىتىشنى ئىلگىرى سۈرۈش، جىنسىي كېسەللىكلەرگە دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاشنى رىغبەتلەندۈرۈش ۋە كۆپىيىش ساغلاملىق مۇلازىمىتى قاتارلىق ئۇنىۋېرسال ئارىلىشىش پائالىيەتلىرى تەشۋىق قىلىش ۋە كەسىپداشلار تەربىيەسى ئارقىلىق ئېلىپ بېرىلىدىكەن. (2) جىنسىي كېسەللىك بىمارلىرى: مۇۋاپىق ھالدا STD ئامبۇلاتورىيەسى قۇرۇپ، ئۆلچەملىك STD دىئاگنوز قويۇش ۋە داۋالاش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەپ، ھەقسىز گاندون تارقىتىش ۋە يۆتكەش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ. (3) ئەرلەر بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزگەن ئەرلەر: ھەمجىنىسلار جەمئىيىتىدىكى پائالىيەتچىلەرنى تاللاپ، يېتىلدۈرۈش ۋە تەربىيەلەش، كەسىپداش تەربىيەچىلەرنىڭ ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ساغلاملىق تەربىيەسى ئېلىپ بېرىشقا ئىلھاملاندۇرۇش ۋە قوللاش، گاندون ئىشلىتىشنى ئىلگىرى سۈرۈش ۋە ئارىلىشىش مۇلازىمىتى ئۈچۈن تونۇشتۇرۇش ئۇچۇرى بىلەن تەمىنلەش. (4) چوڭ تىپتىكى قۇرۇلۇشلار، قۇرۇلۇش ئورۇنلىرى ۋە كۆچمەن نوپۇس ئولتۇراقلاشقان رايونلاردا ئۇزۇن مۇددەت دېھقان ئىشلەمچىلەر ياكى دېھقان ئىشلەمچىلەر: كىرىش-چىقىش نۇقتىلىرىدىكى بېكەت، پىرىستان قاتارلىق تەكشۈرۈش پونكىتلىرىدا تەشۋىقات، تەربىيە ۋە ئارىلىشىشنى كۈچەيتىش، چوڭ قۇرۇلۇش ئورۇنلىرى، قۇرۇلۇش ئورۇنلىرى ياكى لەيلىمە نوپۇس بار جايلاردا تەشۋىق قىلىش خىزمىتى ياكى كەسىپداشلار تەربىيەسى ئارقىلىق ئەيدىز ۋە جىنسىي يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەربىيىسىنى قانات يايدۇرۇش، يۈز تۇرانە تەربىيەلەش ئېلىپ بېرىپ، گاندون ئىشلىتىشنى ئىلگىرى سۈرۈش كېرەك. (5) زەھەر چەككۈچىلەر: مېتادون ئاسراش داۋالاش ۋە يىڭنە ئالماشتۇرۇش پروگراممىسى بىلەن بىرلىشىپ بىخەتەر جىنسىي تەربىيە ئېلىپ بېرىپ، گاندون ئىشلىتىشنى ئىلگىرى سۈرۈش. (6) ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار (بىمارلار) ۋە ئۇلارنىڭ جورىسى: ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى (بىمار) ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا تەكشۈرۈش نەتىجىسىنى ئۇقتۇرۇش قىلغاندا، جورىسى (جىنسىي ھەمراھى)غا مۇۋاپىق ئۇقتۇرۇش قىلىشى ياكى تەكشۈرۈش ئاپپاراتى قانۇن بويىچە جورىسى (جىنسىي ھەمراھى)غا ئۇقتۇرۇشى كېرەك، ھەر ئىككى تەرەپ ئەيدىز ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن گاندون ئىشلىتىش توغرىسىدىكى توغرا بىلىملىرىنى ئۇقتۇرۇشى كېرەك. شۇ جايدىكى ناھىيە دەرىجىلىك كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش ئاپپاراتلىرى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار (بىمارلار) ۋە ئۇلارنىڭ جورىسى (جىنسىي ھەمراھى) نى ھەقسىز ئەلا سۈپەتلىك گاندون بىلەن تەمىنلىشى كېرەك. (7) ئەيدىز ۋىرۇسىنى ئىختىيارىي دىئاگنوز قويۇش ۋە تەكشۈرۈشنى ئىلتىماس قىلغۇچىلار: سەھىيە مىنىستىرلىقىنىڭ «ئەيدىز كېسىلىنى ئىختىيارىي دىئاگنوز قويۇش ۋە تەكشۈرۈش (سىناق)نى يولغا قويۇش پىلانىغا ئاساسەن، ئۆلچەملىك دىئاگنوز قويۇش ۋە تەكشۈرۈش مۇلازىمىتى ۋە مۇناسىپ تونۇشتۇرۇش مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلىنىدۇ.
|