艾滋病是一种危害大、病死率高的传染病，性接触是感染艾滋病病毒（HIV）最主要的原因；而发生HIV高风险之前或之后在医生指导下采取药物预防措施，可有效降低HIV感染的风险。

 暴露前预防，简称PrEP，是指当未感染HIV的人面临高HIV感染风险时，提前、规律服用抗病毒药物或使用长效注射剂以降低被感染可能性的生物学预防方法。

暴露后预防，简称PEP，是指尚未感染HIV的人在与HIV感染者或感染状况不明者发生易感染HIV的行为后，在72小时之内服用特定的抗病毒药（越早越好，最好在2小时内服用），连续服用28天以预防HIV感染的方法。

    暴露前和暴露后预防都是针对尚未感染HIV的高风险人群，高风险人群比如男男性行为者、注射吸毒者、性活跃人群、单阳伴侣中的HIV阴性方等。

    暴露后是“事后阻断”，适用于在不可预测情况下突然发生HIV高危行为的人群，必须在暴露后72小时内尽早服药进行阻断。

    暴露前是“事前用药”，适用于频繁处于HIV感染风险中或者能够预测HIV感染发生时间的人群，例如：单阳伴侣中的HIV阴性。

• ئىشدىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش ۋە ئىشدىن كىيىنكى توسۇش

• ئەيدىز كېسىلى ئۆلۈش نىسبىتى يۇقىرى بولغان زىيانلىق يۇقۇملۇق كېسەللىك بولۇپ، جىنسىي ئۇچرىشىش ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ ئاساسلىق سەۋەبى. ئەيدىز يۇقۇملۇنىش خەۋىپى يۇقۇرى خەتەرلىك مۇناسىۋەت يۇزبەرگەندىن كىيىن دوختۇرنىڭ يىتەكچىلىكىدە توسۇش دورىسىنى ئىشلەتكەندىن كىيىن ئەيىدىز ۋىروسى بىلەن يۇقۇملۇنىش خەۋىپىنى ئۇنۇملۇك تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ .

• ئۇچرىشىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش (PrEP) دېگەن نېمە؟ ئۇچرىشىشتىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش (PEP) دېگەن نېمە؟
• ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانمىغان كىشىلەر يۇقۇملىنىش خەۋپى يۇقىرى بولغاندا، ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى بالدۇر ياكى ئۇزۇن ئۈنۈملۈك ئوكۇل سېلىش ئارقىلىق يۇقۇملىنىش ئېھتىماللىقىنى تۆۋەنلىتىدىغان بىئولوگىيەلىك ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلىنى كۆرسىتىدۇ.
• يۇقۇملانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش ئۇسۇلى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى ياكى يۇقۇملىنىش ئەھۋالى ئېنىق بولمىغان كىشىلەر بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن 72 سائەت ئىچىدە ئالاھىدە ۋىرۇسقا قارشى دورا (قانچە بالدۇر بولسا ياخشى، ئەڭ ياخشىسى 2 سائەت ئىچىدە) يەپ، ئۇدا 28 كۈن داۋاملاشتۇرغاندا، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ.

• PrEP ۋە PEP قايسى خەتەرلىك ئەيدىز ۋىرۇسىغا ماس كېلىدۇ؟
• يۇقۇملىنىشتىن بۇرۇنقى ۋە كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانمىغان ئەرلەر بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزگەن ئەرلەر، زەھەر چەككۈچىلەر، جىنسىي مۇناسىۋەت ئاكتىپلىرى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان ئەر-خوتۇنلار قاتارلىقلارنى نىشان قىلىدۇ.

• يۇقۇملانغاندىن كېيىنكى «يۇقۇملانغاندىن كېيىنكى توسقۇچ» بولۇپ، مۆلچەرلىگىلى بولمايدىغان ئەھۋالدا تۇيۇقسىز ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى يۇقىرى بولغان كىشىلەرگە تەتبىقلىنىدۇ، بۇ دورىنى توسۇش ئۈچۈن چوقۇم 72 سائەت ئىچىدە ئىشلىتىش كېرەك.
• يۇقۇملىنىشدىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئىلىش «ئالدىن ئىشلىتىش دورىسى» بولۇپ، دائىم ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپى بار ياكى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش ۋاقتىنى ئالدىن مۆلچەرلىيالايدىغان كىشىلەرگە ماس كېلىدۇ.