HIV暴露分为“职业暴露”和“非职业暴露”
HIV职业暴露是指医务人员、公安司法干警等公职人员在工作时，被疑似HIV污染的针具、锐器刺破皮肤、黏膜或接触到艾滋病病人的血液、伤口渗出液等体液等而可能被HIV感染的情况。需在指定医疗机构进行暴露后评估、阻断用药与随访管理。
HIV非职业暴露是指非公职人员被疑似HIV污染的针具、锐器刺破皮肤黏膜、发生了高危性行为、接触到艾滋病病人的血液、伤口渗出液等体液而可能被HIV感染的情况。
HIV非职业暴露预防分为HIV暴露前预防和HIV暴露后预防。
1
什么是“HIV暴露前预防”？
HIV暴露前预防（Pre-exposure prophylaxis，PrEP）是指尚未感染HIV的人群，在将暴露于高感染风险之前，通过提前服用一周左右的抗病毒阻断药物，来降低感染HIV风险的方法。相关注意事项，请向当地HIV暴露前后预防门诊咨询。
2
什么是“HIV暴露后预防”？
HIV暴露后预防(Post-exposure Prophylaxis ，PEP)是指：尚未感染HIV的人员，被疑似HIV污染的针具、锐器刺破皮肤黏膜、发生了高危性行为、接触到艾滋病病人的血液、伤口渗出液等体液后，及早服用特定的抗病毒阻断药物，以降低 HIV感染风险的方法。
1、什么人需要服用 PEP?
发生疑似HIV 高危性行为时没有使用安全套或中途出现了安全套破损或脱落等情形，须经指定医疗机构及时评估后，决定是否进行PEP。
2、如何使用PEP？
应当在发生疑似 HIV 高危行为之后的2小时之内（最长不超过 72 小时之内）服用阻断药，但须在指定医疗机构专业指导下，接受规范评估和随访管理，须坚持服用 28 天，所需药费及相关检测费用需自理。
3、PEP的阻断效果如何？
科学研究显示，暴露后阻断服药能大大降低HIV感染风险。开始服药时间越早，阻断效果越好，超过72小时则不建议使用PEP。
- ئەيدىز كېسىلى ئاشكارىلىنىشدىنىڭ ئالدى - كەينىدىن ئالدىنى ئېلىش ئاساسىي بىلىملىرى
- ئەيدىز كېسىلى ئاشكارىلىنىپ قېلىش «كەسىپ ئاشكارىلىنىش» ۋە «كەسىپتە بولمىغان ئاشكارىلىنىش» دەپ ئىككىگە ئايرىلىدۇ
- ئەيدىز كەسپىنىڭ ئاشكارىلىنىشى تىببى خادىملار، جامائەت خەۋپسىزلىكى ئەدلىيە كادىر ساقچىلىرى قاتارلىق ھۆكۈمەت خىزمەتچىلىرى خىزمەت قىلىۋاتقاندا، ئەيدىزدىن بۇلغانغان دەپ گۇمانلانغان يىڭنە سايمانلىرى، ئۆتكۈر قوراللار تېرىگە سانجىلىپ، شىللىق پەردىسىگە ئۇچراش ياكى ئەيدىز بىمارىنىڭ قېنى، يارا ئېغىزىدىن سۇيۇقلۇق چىقىپ كېتىش قاتارلىق بەدەن سۇيۇقلۇقلىرى قاتارلىقلار بىلەن ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىپ قېلىش ئېھتىماللىقى بارلىقىنى كۆرسىتىدۇ. بەلگىلەنگەن داۋالاش ئاپپاراتلىرى ئاشكارىلانغاندىن كېيىن باھالاپ، دورا ئىشلىتىش ۋە زىيارەت قىلىپ باشقۇرۇش كېرەك.
- ئەيدىز كېسىلىنىڭ كەسپىي بولمىغان ئاشكارىلىنىشى ھۆكۈمەت خىزمەتچىسى بولمىغانلارنىڭ ئەيدىزدىن بۇلغىنىش گۇمان قىلىنغان يىڭنە سايمانلىرى، ئۆتكۈر قوراللار تېرە شىللىق پەردىسىنى تىشىپ كېتىش، خەتەرلىك قىلمىشلار يۈز بېرىپ، ئەيدىز بىمارلىرى بىلەن ئۇچراشقان قان، يارا ئېغىزىدىن سۇيۇقلۇق چىقىپ كېتىش قاتارلىق بەدەن سۇيۇقلۇقلىرى بىلەن ئەيدىز بىلەن يۇقۇملىنىپ قېلىش ئېھتىماللىقى بارلىقىنى كۆرسىتىدۇ.
- ئەيدىز كېسىلى غەيرىي كەسىپتە ئاشكارىلىنىپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئەيدىز ئاشكارىلىنىپ كېتىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش ۋە ئەيدىز ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش دەپ ئىككى بۆلىنىدۇ.
- 1 ئەيدىز ئاشكارىلىنىپ كېتىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش دېگەن نېمە؟
- ئەيدىز كېسىلى ئاشكارىلىنىپ كېتىشتىن بۇرۇنقى ئالدىنى ئېلىش (Pre-exposure prophylaxis) ئەيدىز بىلەن تېخى يۇقۇملانمىغان كىشىلەر توپىنى كۆرسىتىدۇ، يۇقۇملىنىش خەۋپى يۇقىرى بولۇشتىن بۇرۇن، ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى مۇددەتتىن بۇرۇن ئىستېمال قىلىش ئارقىلىق ئەيدىز يۇقۇملىنىش خەتىرىنى تۆۋەنلىتىش ئۇسۇلىنى كۆرسىتىدۇ. دىققەت قىلىشقا تېگىشلىك ئىشلارغا شۇ جايدىكى ئەيدىز كېسىلى ئاشكارىلىنىپ كېتىشنىڭ ئالدى كەينىدىكى ئالدىنى ئېلىش ئامبولاتورىيەسىدىن مەسلىھەت سوراڭ.
- 2ئەيدىز ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش دېگەن نېمە؟
- ئەيدىز كېسىلى ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش (Post-exposure Prophylaxis) ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانمىغانلار ئەيدىز كېسىلى بىلەن بۇلغىنىش گۇمان قىلىنغان يىڭنە سايمانلىرى، ئۆتكۈر قوراللار تېرە تىقىلىپ كېتىدۇ شىللىق پەردىسى، خەتەرلىك قىلمىشلار، ئەيدىز بىمارلىرى بىلەن ئۇچراشقان قان، يارا ئېغىزىدىن سۇيۇقلۇق چىققاندىن كېيىن، ئالاھىدە ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى بالدۇرلا ئىچىپ، ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش خەتىرىنى تۆۋەنلىتىش ئۇسۇلىنى تۆۋەنلىتىش كېرەك.
- 1.كىم PEP ئىستېمال قىلىشى كېرەك؟
- ئەيدىز كېسىلىگە گۇمانلىق گۇمان يۇقۇرى خەتەرلىك قىلمىشلاردا بىخەتەرلىك قاپچۇقى ئىشلەتمىگەن ياكى يېرىم يولدا بىخەتەرلىك قېپى بۇزۇلۇش ياكى چۈشۈپ كېتىش قاتارلىق ئەھۋاللار كۆرۈلسە، بەلگىلەنگەن داۋالاش ئاپپاراتلىرى ۋاقتىدا باھالىغاندىن كېيىن، PEP نى قىلماسلىقنى قارار قىلىش كېرەك.
- 2. PEPنى قانداق ئىشلىتىش كېرەك؟
- ئەيدىز كېسىلىدىن گۇمانلىنىش گۇمانلىنىش ئەيدىز كېسىلى يۇقىرى خەتەرلىك قىلمىشلاردىن كېيىنكى ئىككى سائەت ئىچىدە ( ئەڭ ئۇزۇن بولغاندا 72 سائەتتىن ئېشىپ كەتمەسلىكى ) توسۇش دورىسى ئىچىش كېرەك ، بىراق بەلگىلەنگەن داۋالاش ئاپپاراتلىرىنىڭ كەسپىي يېتەكچىلىكىدە ، قېلىپلاشقان باھالاش ۋە ئەگىشىپ باشقۇرۇشنى قوبۇل قىلىشتا ، 28 كۈن ئىچىشتە چىڭ تۇرۇش ، ئېھتىياجلىق دورا ھەققى ۋە ئالاقىدار تەكشۈرۈش خىراجىتىنى ئۆز ئالدىغا ئۈستىگە ئېلىش كېرەك .
- 3. PEPنىڭ توسۇش ئۈنۈمى قانداق؟
- ئىلمىي تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئاشكارىلانغاندىن كېيىن دورا ئىچىشنى توسۇش ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش خەتىرىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدىكەن. دەسلەپتە دورا ئىچىش ۋاقتى قانچە بالدۇر بولسا، توسۇش ئۈنۈمى شۇنچە ياخشى بولىدۇ، 72 سائەتتىن ئېشىپ كەتسە PEP ئىشلىتىشكە تەكلىپ بىرىلمەيدۇ
