人体自身的免疫系统如同坚固防线，守护着机体健康。艾滋病病毒专门攻击人体免疫系统，削弱身体的抗病能力。

“免疫缺陷综合征”是什么

艾滋病，全称为“获得性免疫缺陷综合征”（AIDS）。这个词拆解开来看，能帮助我们更好地理解它：

获得性：指的是这种病不是遗传来的，而是后天获得的。

免疫缺陷：这是核心问题。免疫系统出现了“缺陷”，意味着它丧失了正常工作能力。罪魁祸首是人类免疫缺陷病毒（HIV）。HIV像一把钥匙，专门攻击免疫系统中最重要的指挥官——CD4+T淋巴细胞。病毒进入这些细胞后，会接管细胞工厂，大量复制自己，最终杀死这些免疫细胞。

综合征：指的不是单一的疾病，患者在疾病后期可能继发各种机会性感染、恶性肿瘤和中枢神经系统病变等综合性疾病。

除了HIV，还有其他“免疫缺陷病”吗？

除了HIV以外，原发性免疫缺陷病（PID）也是一种典型的免疫缺陷病。它是一类由单基因突变引起免疫细胞或分子数量和/或功能异常从而导致的一类疾病， 引起机体易患感染、过敏、自身免疫、自身炎症及肿瘤等疾病。临床上它也被称作免疫出生缺陷，病种繁多、表现差异大，多数在婴幼儿期起病，部分患者也可能到青少年甚至成年后才出现症状。

HIV为什么必须“尽早治疗”？

HIV进入人体后，会立刻开始疯狂复制并攻击免疫系统。早期阶段，免疫系统虽然受损，但“营地”还在。快速启动治疗，可以迅速抑制病毒复制，最大限度地保存CD4细胞的数量和功能。研究证实，越早治疗，免疫系统恢复得越快、越完全。
 

健康寄语

艾滋病，实质上是人体免疫系统逐步失守的过程。现阶段我们尚不能彻底清除体内的HIV病毒，但抗病毒药物能够成为守护健康的有力武器。如若发生高危行为，请第一时间前往医疗机构，在72小时以内服用阻断药物，开展暴露后预防，降低感染HIV的风险。倘若检测结果确认感染，一定要尽早开展抗病毒治疗，及时干预，才能让我们身体的健康防线更加稳固。

• ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسى مۇستەھكەم مۇداپىئە سېپى رولىنى ئويناپ، سالامەتلىكىنى قوغدايدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا ئالاھىدە ھۇجۇم قىلىپ، ئادەم بەدىنىنىڭ كېسەلگە تاقابىل تۇرۇش ئىقتىدارىنى ئاجىزلاشتۇرىدۇ.

• ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك سىندرومى دېگەن نېمە؟
• ئەيدىز كېسىلى تولۇق ئاتىلىشى «ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك سىندرومى» (ئەيدىز) دەپ ئاتىلىدۇ. بۇ ئاتالغۇنى تەپسىلىي چۈشۇنۇش بىزنىڭ ئۇنى تېخىمۇ ياخشى چۈشىنىشىمىزگە ياردەم بېرىدۇ:
• ئىرىشىش خارەكتىرلىك: بۇ كېسەلنىڭ ئىرسىيەت ئەمەس، بەلكى ئىرىشىش خاراكتېرلىك ئىكەنلىكىدىن دېرەك بېرىدۇ.
• ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك: بۇ يادرولۇق مەسىلە. ئىممۇنىتېت سىستېمىسىدا «كەمتۈكلۈك» كۆرۈلگەندە، نورمال خىزمەت ئىقتىدارىنى يوقىتىدۇ. باش جىنايەتچى ئادەم ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى (HIV). ئەيدىز ۋىرۇسى ئاچقۇچقا ئوخشاش بولۇپ، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىدىكى ئەڭ مۇھىم قوماندان—CD4+ T لىمفا ھۈجەيرىلىرىگە ھۇجۇم قىلىدۇ. ۋىرۇس بۇ ھۈجەيرىلەرگە كىرگەندىن كېيىن، ھۈجەيرە زاۋۇتىنى ئىگىلەپ، زور كۆلەمدە كۆپىيىدۇ، ئاخىرىدا بۇ ئىممۇنىتېت ھۈجەيرىلىرىنى ئۆلتۈرىدۇ.
• سىندرومى: بۇ بىرلا خىل كېسەللىكنى كۆرسىتىدۇ. بىمارلار كېسەللىكنىڭ كېيىنكى باسقۇچىدا ھەر خىل پۇرسەتپەرەسلىك يۇقۇملىنىش، يامان سۈپەتلىك ئۆسمە ۋە مەركىزىي نېرۋا سىستېمىسىنىڭ توسالغۇغا ئۇچراش ئەھۋالىغا گىرىپتار بولۇشى مۇمكىن.

• ئەيدىز ۋىرۇسىدىن باشقا يەنە باشقا «ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈكى» بارمۇ؟
• ئەيدىز ۋىرۇسىدىن باشقا، دەسلەپكى ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك كېسىلىمۇ تىپىك ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك كېسەللىكى. ئۇ يەككە گېن ئۆزگىرىشىدىن كېلىپ چىققان كېسەللىكلەر گۇرۇپپىسى بولۇپ، ئىممۇنىتېت ھۈجەيرىسى ياكى مولېكۇلانىڭ سانى نورمالسىز بولۇپ، ئادەم بەدىنى ئاسانلا يۇقۇملىنىش، رېئاكسىيە قىلىش، ئۆزلۈكىدىن ئىممۇنىتېت كۈچى، ئۆزلۈكىدىن ياللۇغ ۋە ئۆسمىگە ئاسان گىرىپتار بولىدۇ. كىلىنىكىدا ئۇ يەنە ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈكى دەپمۇ ئاتىلىدۇ، نۇرغۇن تۈرلىرى ۋە كۆرۈنەرلىك ئۆزگىرىش بولۇپ، كۆپىنچىسى بوۋاقلىق ۋە بالىلىق دەۋرىدە باشلىنىدۇ، بەزى بىمارلاردا ياشلىق دەۋرىدە ھەتتا قۇرامىغا يەتكەندە ئاندىن كېسەللىك ئالامىتى كۆرۈلىدۇ.

• نېمە ئۈچۈن ئەيدىز ۋىرۇسىنى بالدۇر داۋالاش كېرەك؟
• ئەيدىز ۋىرۇسى ئادەم بەدىنىگە كىرگەندىن كېيىن، دەرھال تەلۋىلەرچە كۆپىيىپ، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا ھۇجۇم قىلىدۇ. دەسلەپكى باسقۇچتا، ئىممۇنىتېت سىستېمىسى زەخمىلەنگەن بولسىمۇ، لېكىن «لاگېر» يەنىلا ساقلىنىدۇ. تېز سۈرئەتتە داۋالاش ئارقىلىق ۋىرۇسنىڭ كۆپىيىشىنى تىزگىنلەپ، CD4 ھۈجەيرىسىنىڭ سانى ۋە ئىقتىدارىنى ئەڭ زور دەرىجىدە ساقلاپ قالغىلى بولىدۇ. تەتقىقاتلاردا ئىسپاتلىشىچە، داۋالاش قانچە بالدۇر بولغانسېرى، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنىڭ ئەسلىگە كېلىشى شۇنچە تېز ۋە مۇكەممەل بولىدۇ.

• ساغلاملىق ئۇچۇرى
• ئەيدىز ماھىيەتتە ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسى تەدرىجىي چېكىنىدىغان جەريان. بۇ باسقۇچتا، ئادەم بەدىنىدىكى ئەيدىز ۋىرۇسىنى تەلتۆكۈس يوقاتقىلى بولمايدۇ، لېكىن ۋىرۇسقا قارشى دورىلار ساغلاملىقنى ساقلاشتىكى كۈچلۈك قورال بولالايدۇ. ئەگەر خەتەرلىك قىلمىشلار كۆرۈلسە، دەرھال داۋالاش ئاپپاراتىغا بېرىپ، 72 سائەت ئىچىدە توسۇش دورىسىنى يەپ، يۇقۇملانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش ئېلىپ بېرىپ، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش خەۋپىنى تۆۋەنلىتىش كېرەك. ئەگەر تەكشۈرۈش نەتىجىسى يۇقۇملىنىش ئىسپاتلانسا، ۋىرۇسقا قارشى داۋالاشنى بالدۇرراق باشلاپ، دەرھال ئارىلىشىش ئارقىلىق بەدەننىڭ ساغلاملىق مۇداپىئەسىنى كۈچەيتىش كېرەك.