二、扩大检测有什么意义？
三、如何看待HIV检测？
- تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈپ،ئەيدىزنى چۇشۇنۇپ ، ئەينىڭ ئالدىنى ئېلىشنى بىلىش
- ئەيدىز ۋىرۇسى (HIV) يۇقۇملانغاندىن كېيىن ئادەم بەدىنىنىڭ ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا داۋاملىق ھۇجۇم قىلىپ، بۇزغۇنچىلىققا ئۇچرايدۇ، ئەگەر ۋاقتىدا ئارىلاشمىغاندا، ئاخىرىدا ئەيدىز كېسىلىگە ئايلىنىپ، ھاياتنىڭ سالامەتلىكىگە ئېغىر تەھدىت ئېلىپ كېلىدۇ. بالدۇر تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈپ، ۋاقتىدا ئارىلىشىش ئەيدىزنىڭ تارقىلىشىنى چەكلەش، ساغلاملىقنى قوغداشتىكى ئاچقۇچلۇق تەدبىر.
- بىرىنچى، نېمىشقا تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرىدۇ؟
- HIV يۇقۇملىنىشنىڭ يوشۇرۇنۇش مەزگىلى قىسقا بولسا نەچچە ئاي، نەچچە يىل ھەتتا 10 يىلدىن ئاشىدۇ، ئوتتۇرا ھېساب بىلەن 7-10 يىل بولىدۇ. يوشۇرۇنۇش مەزگىلىدە كۆپ ساندىكى كىشىلەردە كۆرىنەرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلمىگەن، ئادەتتىكى كۆز، بەدەن سېزىمىنىڭ يۇقۇملانغان-بولمىغانلىقىغا ھۆكۈم قىلغىلى بولمايدۇ، ئەمما ۋىرۇس ئىزچىل ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا بۇزغۇنچىلىق قىلىۋاتىدۇ، كۆرۈنەرلىك بىئارام بولۇپ، ھەمىشە ئەڭ ياخشى داۋالاش پۇرسىتىنى قولدىن بېرىپ قويىدۇ ھەمدە بەلگىلىك دەرىجىدە تارقىلىشى مۇمكىن. ئالاقىدار ماتېرىياللاردا كۆرسىتىلىشىچە، ئېلىمىزدە نۇرغۇن يۇقۇملانغۇچىلار ئۆزىنىڭ يۇقۇملىنىش ئەھۋالىنى ئېنىق بىلمەيدىكەن.
- HIV ئانتىتېلاسىنى تەكشۈرۈش HIV يۇقۇملىنىشنى تاللاشتىكى ئەڭ يادرولۇق، ئەڭ ئۈنۈملۈك ۋاستە. يۇقۇملانغۇچىلارنى بالدۇرراق بايقاش، داۋالاشنى ۋاقتىدا قانات يايدۇرۇش، تارقىلىش زەنجىرىنى توسۇش، ئەيدىزنىڭ تارقىلىش نىشانىنى مۇقىم ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن، ئېلىمىز ئەيدىز كېڭەيتىشنى تاللاش تەكشۈرۈش تاكتىكىسىنى يولغا قويۇپ، ئەھۋالدىن خەۋەردار بولۇشنى رەت قىلىش پىرىنسىپىغا ئەمەل قىلىپ، تەكشۈرۈشنىڭ قاپلاش دائىرىسىنى كېڭەيتىپ، ئاممىنىڭ ھەرۋاقىت تاللاپ تەكشۈرۈشىگە قولايلىق يارىتىپ، بالدۇرراق بىلىش، بالدۇرراق ئارىلىشىشىغا كاپالەتلىك قىلدى.
- ئىككىنچى، تەكشۈرۈشنى كېڭەيتىشنىڭ نېمە ئەھمىيىتى بار؟
- 1.ئۆزىگە: بالدۇر بايقاپ، ھاياتلىقنىڭ تەشەببۇسكارلىق ھوقۇقىنى ساقلاپ قېلىش
- تاللاپ تەكشۈرۈشتە HIV ۋىرۇسى بىلەن بالدۇرراق بايقاپ، بالدۇرراق داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇپ، بەدەندىكى ۋىرۇسنىڭ كۆپەيتىشىنى ئۇزاق مۇددەت تىزگىنلەپ، ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنىڭ نورمال ئەسلىگە كېلىشىنى قوغداش كېرەك. پەقەت قېلىپلاشتۇرۇپ داۋالاشتا چىڭ تۇرسىلا، يۇقۇملانغۇچىلار نورمال خىزمەت ۋە تۇرمۇشنى ساقلاپ قالالايدۇ، ئۆمرىمۇ ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ.
- 2.ئائىلىسىدىكىلەرگە: بالدۇر تەكشۈرۈپ، ئائىلىسىدىكىلەرنىڭ سالامەتلىكىنى قوغداش كېرەك
- HIV ئاساسلىقى جىنسىي ئۇچرىشىش، قان ۋە ئانىلار-بوۋاقلار ئارقىلىق HIV ئارقىلىق يۇقىدۇ. نۇرغۇن ئائىلىلەرنىڭ تارقىلىشىنىڭ مەنبەسى يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئەھۋالنى بىلمەيدىغان، تەكشۈرۈلمىگەن، مۇداپىئەلىنىشتىن بولغان. تاللاپ تەكشۈرۈشتە ۋاقتىدا مۇداپىئەلىنىش تەدبىرلىرىنى قوللىنىپ، ھەمراھلىرى، ئائىلىدىكىلەرنىڭ يۇقۇملىنىپ قېلىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىپ، ئائىلىنىڭ ساغلاملىقىنى ساقلاپ قېلىش كېرەك.
- 3.جەمئىيەتكە : بالدۇر ئارىلىشىپ، يوشۇرۇن تارقىتىش زەنجىرىنى ئۈزۈش كېرەك
- HIV تاللاپ تەكشۈرۈشنى كېڭەيتكەندە يۇقۇملانغۇچىلارنى ئەڭ زور دەرىجىدە بايقاپ، نامەلۇم يۇقۇملانغانلار ئېلىپ كەلگەن يوشۇرۇن تارقىلىش خەۋپىنى ئازايتىپ، ۋىرۇسنىڭ تارقىلىشىنى مەنبەدىن توسۇپ، يېڭىدىن يۇقۇملىنىشنى ئازايتىپ، پۈتۈن جەمئىيەتتە ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش- كونترول قىلىش مۇداپىئە سېپىنى مۇستەھكەملىگىلى بولىدۇ.
- ئۈچىنچى، HIV تەكشۈرۈشكە قانداق قارايسىز؟
- 1.تەكشۈرۈشكە توغرا قاراش، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئىلمىي مۇداپىئە كۆرۈش، تەكشۈرۈش، تەشۋىشلىنىشنى تۈگىتىش
- تۇرمۇشتا نۇرغۇن كىشىلەر خىجىل بولۇش، قورقۇش، مۇنازىرە قىلىشتىن قورقۇش قاتارلىقلار سەۋەبىدىن HIV تەكشۈرۈشتىن قەستەن ئۆزىنى قاچۇردى، بۇ ئەمەلىيەتتە ئەڭ چوڭ خاتا قاراش. تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈش جاسارەت ۋە مەسئۇلىيەت، ئۆزىگە، ئائىلىسىدىكىلەرگە، جەمئىيەتكە مەسئۇل بولۇشتىكى باتۇرلۇق بىلەن تاللاش، نومۇس ھاجەتسىز، ئۆزىنى قاچۇرۇشنىڭ ھاجىتى يوق. كۆپچىلىك تامامەن خاتىرجەم بولساڭلار بولىدۇ، ئېلىمىزنىڭ قانۇنىدا ئەيدىزنى تەكشۈرۈش مەخپىيەتلىكىنى قاتتىق قوغداپ، شەخسىي ئۇچۇر، تەكشۈرۈش نەتىجىسى قاتتىق مەخپىيەتلىكنى ساقلاپ، ھەرگىز ئاشكارىلىمايدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا تەكشۈرۈش نەتىجىسىگە ئاقىلانىلىك بىلەن قاراش كېرەك، ھەددىدىن زىيادە تەشۋىشلىنىشنىڭ ھاجىتى يوق.
- نەتىجىدە مەنپىي: يۇقۇملىنىش خەۋپى يوق، كېيىن ئۆز-ئۆزىنى قوغداش، خەتەرلىك قىلمىشلاردىن ئۆزىنى قاچۇرۇش خىزمىتىنى ياخشى ئىشلىسىلا بولىدۇ.
- نەتىجىسى مۇسبەت: ھاياتلىقنىڭ ئاخىرقى نۇقتىسى ئەمەس. دۆلەت ھەقسىز ۋىرۇسقا قارشى داۋالاش بىلەن تەمىنلەپ، بالدۇرراق ئارىلىشىپ، داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرغاندىلا، كېسەللىك ئەھۋالىنىڭ تەرەققىياتىنى ئۈنۈملۈك كېچىكتۈرۈپ، ئەگەشمە كېسەللىكلەردىن ئۆزىنى قاچۇرغىلى، ئۇزۇن مۇددەت نورمال خىزمەت ۋە تۇرمۇش كەچۈرەلەيدۇ.
- 2.بىر تەرەپلىمە قاراشنى تۈگىتىپ، كەمسىتىشنى تۈگىتىپ، ئىللىقلىق مۇداپىئە سېپى ئورتاق قۇرۇش كېرەك
- HIV قول ئېلىشىش، قۇچاقلاش، ئورتاق غىزالىنىش، ئىشخانا بۇيۇملىرىنى ئورتاق ئىشلىتىش قاتارلىق كۈندىلىك ئۇچرىشىش ئارقىلىق تارقىتىلمايدۇ. ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئالىدۇ، ئالدىنى ئالغىنى ۋىرۇس، ئادەم ئەمەس. بۇ يەردە بىز پۈتۈن جەمئىيەتنى ئۆلۈك بىر تەرەپلىمە قاراش ۋە نادان كەمسىتىشتىن ۋاز كېچىپ، ئىلمىي تونۇشنى پەرەز قىلىشنىڭ ئورنىغا كەڭ قورساق غەمخورلۇق قىلىش، ھەر بىر يۇقۇملانغۇچى ۋە بىمارغا باراۋەر مۇئامىلە قىلىپ، ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش كەيپىياتىنى ئورتاق بەرپا قىلىشقا مۇراجىئەت قىلىمىز.
- ساغلاملىققا ئەزەلدىن تەلەي سىناپ باقمايدۇ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا تەشەببۇسكار بولۇش ھەممىدىن مۇھىم . ھەممە ئادەم ئۆزىنىڭ ساغلاملىقىنىڭ بىرىنچى مەسئۇلى. بىز قول تۇتۇشۇپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى ئومۇملاشتۇرۇپ، تەكشۈرۈشكە ئاكتىپلىق بىلەن قاتنىشىپ، ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىپ، ئەيدىزدىن يىراقلىشىپ، مۇھەببەت ئۈچۈن قوغدىغۇچى يول يارىتايلى .
