ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىر قەدەر كۆپ كۆرۈلىدىغان يۇقۇملۇق كېسەل، ۋىرۇس ئادەم بەدىنىگە تاجاۋۇز قىلغاندىن كېيىن، ئالتە ئاي داۋاملاشقاندىن كېيىن تازىلانمىغاندىن كىيىن، كۆرۈنەرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلۈپ، ئاستا خاراكتېرلىك ب تىپلىق ۋىروس خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغى دەپ ئاتىلىدۇ. ئېلىمىز جىگەر ياللۇغى چوڭ دۆلەت ، يېقىنقى يىللاردىن بۇيان ئېلىمىزدە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرىنىڭ سانىنىڭ ئىستاتىستىكا قىلىشىچە ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىمارلىرىنىڭ سانى زور ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى ئېلىپ يۈرگۈچىلەرنىڭ سانى ناھايىتى كۆپ بولۇپ ، مۆلچەرلىنىشچە 140 مىليوندىن ئاشىدىكەن .
01
- «ئۇچ چوڭ ياڭ» ۋە «ئۇچ كىچىك ياڭ» دېگەن نېمە؟ «ئۇچ چوڭ ياڭ» «ئۇچ كىچىك ياڭ»دىن ئېغىرمۇ؟
- «ئۇچ چوڭ ياڭ» يەنى ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئىككى جۈپ يېرىم تەكشۈرۈشىدە، سىرتقى يۈزىدىكى ئانتىبىئوتىك (HBsAg), e ئانتىبىئوتىك ۋە يادرولۇق ئانتىتېلا (HBcAb) مۇسبەت بولىدۇ.
- «ئۇچ كىچىك ياڭ» سىرتقى يۈزىدىكى ئانتىگېن ( HBsAg ) ، e ئانتىتېلاسى ( HBeAb ) ۋە يادرولۇق ئانتىتېلا (HBcAb ) مۇسبەت دەپ تەكشۈرۈلىدۇ .
- نۇرغۇن كىشىلەر «ئۇچ چوڭ ياڭ» نى «ئۇچ كىچىك ياڭ» دىن ئېغىر دەپ قارايدۇ، ئەمەلىيەتتە «ئۇچ چوڭ كىچىك ياڭ» پەقەت ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىنىڭ مەۋجۇت بولۇش شەكلى بولۇپ، كېسەللىك ئەھۋالىنىڭ ئېغىر-يېنىكلىكىگە ۋەكىللىك قىلمايدۇ، ئاتالمىش «ئۇچ چوڭ ياڭ» بىلەن «ئۇچ كىچىك ياڭ» ۋىروس سانىنىڭ قانچىلىك ئىكەنلىكىگە ۋەكىللىك قىلىدۇ، جىگەر زىيىنىنىڭ ئېغىرلىق دەرىجىسىنى ئەكس ئەتتۈرەلمەيدۇ.
02
- ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى قانداق تارقىلىدۇ؟
ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بۇزۇلغان تېرە، شىللىق پەردىسى ئارقىلىق ئادەم بەدىنىدىكى قانغا كىرىپ، يۇقۇملىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ئاساسلىق تارقىلىش شەكلى: ئانىدىن بوۋاق تارقىلىش، قان تارقىلىش، جىنسىي تارقىلىش.
تۆۋەندىكى يوللاردا ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى تارقىتىلمايدۇ:
تۆۋەندىكى يوللاردا ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى تارقىتىلمايدۇ:
- كۈندىلىك خىزمەت، ئۆگىنىش ۋە تۇرمۇش ئۇچرىشىش
- قان ئاشكارلىشىش بولمىغان ئۇچرىشىش
- تەرەت تۇڭى، سۇ ئۈزۈش كۆلچىكى قاتارلىق ئاممىۋى ئەسلىھەلەرنى ئورتاق ئىشلىتىش
- پاشا چېقىش
- ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئانىسى ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئۇرغۇزغان بوۋاققا ئانا سۈتى بېقىش
- يۆتەل، چۈشكۈرۈش
03
- ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغاندىن كېيىن قانداق كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ؟
بىماردا ماغدۇرسىزلىنىش، ئىشتىھاسى تۇتۇلۇش، كۆڭلى ئېلىشىش، قۇسۇش، سېرىقلىق، قورسىقى كۆپۈش، ئاستى پۇتىدىكى سۇلۇق ئىششىق، جىگەر ئالقان، ئۆمۈچۈك مەڭ قاتارلىق كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلىشى مۇمكىن. ئەگەر ۋاقتىدا داۋالانمىسا، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئۇزۇن مۇددەت بەدەندە مەۋجۇت بولۇپ، جىگەر ياللۇغى ۋە زەخمىلىنىشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ئېغىر بولغاندا جىگەر قېتىشىش ۋە جىگەر راكىغا ئايلىنىدۇ.
04
04
- قانداق داۋالاش كېرەك؟
- مەخسۇس بۆلۈم دوختۇرىنىڭ باھالىشى: مەخسۇس بۆلۈم دوختۇرىنى تېپىپ باھالاش ھەمدە قېلىپلاشقان ۋىروسقا قارشى داۋالاش، دوختۇرنىڭ كۆرسەتمىسى بويىچە دەل ۋاقىتىدا دورا ئىچىش كېرەك.
- ۋىروسقا قارشى داۋالاش: نۆۋەتتە ئەڭ ئۈنۈملۈك دورا يادرو دورىسى ۋە ئارىفېلېمېن قاتارلىقلار بار. ۋىروسقا قارشى دورىلارنى ئىشلىتىپ داۋالاشنى باشلىغاندىن كېيىن، دورىنى خالىغانچە توختىتىشقا ياكى دورا مىقدارىنى ئازايتىشقا بولمايدۇ.
- قەرەللىك قايتا تەكشۈرۈپ بىللە زىيارەت قىلىش كېرەك.
05
- ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسىنىڭ تارقىلىشىنىڭ قانداق ئالدىنى ئېلىش كېرەك؟
- ئاسان يۇقۇملانغان كىشىلەرنى قوغداش: ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملەش بىر خىل بىخەتەر، ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئېلىش تەدبىرى بولۇپ، ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ ئۈنۈملۈك ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ.
- تارقىلىش يولى ئارقىلىق ئالدىنى ئېلىش: بىمارنىڭ قان، بەدەن سۇيۇقلۇقى، ئاجرىتىپ چىقارغان سۇيۇقلۇقى قاتارلىقلار بىلەن ئۇچراشقاندا، قول تازىلىقىنى كۈچەيتىپ، دېزىنفېكسىيە قىلىش، ئايرىش خىزمىتىنى ياخشى قىلىش كېرەك. بۇنىڭدىن باشقا، دېزىنفېكسىيە قىلىنمىغان شىپرىس ئىشلىتىش، جىنسىي قىلمىشلاردىن ساقلىنىش كېرەك.
- ئانىلار-بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشىنى توسۇش: ب تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى مۇھىم تەدبىر، ئانىسى ھامىلدار بولغىلى 24 ھەپتىدە مەخسۇس دوختۇرنى ئىزدەپ ۋىروسنىڭ كۆپەيتىش سەۋىيىسىنى باھالايدۇ، ئەگەر يۇقىرى سەۋىيەدە ۋىروسقا قارشى داۋالاشنى يولغا قويسا، يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلار تۇغۇلغان 24 سائەت ئىچىدە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئىممۇنىتېتلىق شارسىمان ئاقسىلى ئۇرغۇزۇش ۋە ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئۇرغۇزۇش ھەمدە ئۈچ ئاي ۋە ئالتە ئايدا ب تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈشى كېرەك.
