(一)合并感染的概念
合并感染是指一个人同时感染了两种或两种以上的病毒或病原体。在艾滋病感染者中,合并感染乙肝或丙肝的情况比较常见,因为这三种病毒有共同的传播途径(血液传播、性传播、母婴传播)。一个人如果有高危行为,就可能同时感染多种病毒。
据统计,约有10%~15%的艾滋病病毒感染者同时合并感染乙肝,约有20%~30%的艾滋病病毒感染者同时合并感染丙肝。在静脉吸毒人群中,合并感染率更高。这是因为他们共用针具,不仅传播艾滋病,也传播乙肝和丙肝。
(二)合并感染的危害
乙肝、丙肝与艾滋病合并感染会加重肝脏损害,加速疾病进展。乙肝或丙肝合并艾滋病感染,会使慢性肝炎更容易进展为肝硬化和肝癌。研究表明,合并感染者发生肝硬化和肝癌的风险是单独感染者的2~3倍。
同时,艾滋病抗病毒治疗药物也可能对肝脏产生副作用,而乙肝、丙肝病毒又会影响艾滋病治疗药物的选择和疗效。合并感染者的肝脏负担更重,更容易出现药物性肝损伤。
此外,合并感染还会影响免疫系统。乙肝、丙肝病毒本身也会影响免疫功能,与艾滋病病毒一起,对免疫系统造成双重打击。这会加速艾滋病的疾病进展,使患者更快进入艾滋病期。
(三)如何应对
所有艾滋病病毒感染者都应常规筛查乙肝和丙肝。如果合并感染,需要在专业医生指导下制定综合治疗方案。抗病毒治疗药物的选择要考虑到对乙肝、丙肝的覆盖,同时监测肝功能变化。
对于乙肝合并艾滋病感染的患者,在选择艾滋病抗病毒治疗方案时,要考虑药物同时对乙肝有治疗作用。比如,恩曲他滨、替诺福韦等药物,既可以抗艾滋病,也可以抗乙肝。这样一种药物可以同时治疗两种疾病。
对于丙肝合并艾滋病感染的患者,丙肝的治疗方案与单独感染有所不同,需要考虑与艾滋病抗病毒药物的相互作用。好在现在丙肝可以治愈,通过直接抗病毒药物(DAA)治疗,大多数患者可以在8~12周内治愈丙肝。
合并感染者更要注意戒酒、避免肝损害药物、保持良好生活习惯。要定期复查肝功能、病毒载量、肝脏超声等,及时发现病情变化。
(四)预防合并感染
预防合并感染的关键是避免高危行为。乙肝可以通过接种疫苗预防。已经感染乙肝或丙肝的人,要注意避免感染艾滋病,坚持安全性行为,不共用针具。已经感染艾滋病的人,要避免感染乙肝和丙肝,必要时接种乙肝疫苗。
对于乙肝表面抗原阴性、没有保护性抗体的艾滋病感染者,建议接种乙肝疫苗。因为艾滋病感染者免疫力较低,可能需要接种更大剂量或更多针次的疫苗才能产生足够的抗体。
预防丙肝目前还没有疫苗,主要靠避免高危行为。不共用针具,避免不必要的注射和输血,文身、穿耳孔等要选择正规机构,这些都是预防丙肝的重要措施。
- B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە ئەيدىز بىلەن تەڭ يۇقۇملىنىش
- (1)تەڭ يۇقۇملىنىش ئۇقۇمى
- تەڭ يۇقۇملىنىش ، بىر ئادەمنىڭ بىرلا ۋاقىتتا ئىككى ياكى ئۇنىڭدىن ئارتۇق ۋىرۇس ياكى كېسەللىك قوزغاتقۇچىسى بىلەن يۇقۇملىنىشىنى كۆرسىتىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار ئارىسىدا B ياكى C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن تەڭ يۇقۇملىنىش بىر قەدەر كۆپ كۆرۈلىدۇ، چۈنكى بۇ ئۈچ خىل ۋىرۇسنىڭ ئورتاق تارقىلىش يولى (قان، جىنسىي مۇناسىۋەت، ئانىدىن بالىغا يۇقۇش). ئەگەر بىر ئادەم خەتەرلىك قىلمىشلار بىلەن شۇغۇللىنىدىغان بولسا، بىرلا ۋاقىتتا كۆپ خىل ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملىنىشى مۇمكىن.
- ئىستاتىستىكىدا كۆرسىتىلىشىچە، تەخمىنەن ٪10~٪15 ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار B تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن تەڭ يۇقۇملانغان، تەخمىنەن ٪20~30 C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن تەڭ يۇقۇملانغان. تومۇرغا ئوكۇل ئۇرغان دورىلارنى ئىشلەتكەنلەر ئارىسىدا تەڭ يۇقۇملىنىش نىسبىتى تېخىمۇ يۇقىرى بولىدۇ. چۈنكى ئۇلار ئوكۇل بىلەن يۇقۇملانغان بولۇپ، ئەيدىز ۋىرۇسى ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىپ قالماستىن يەنە B ۋە C تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىمۇ يۇقتۇرىدۇ.
- (2)تەڭ يۇقۇملىنىشنىڭ زىيىنى
- ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن B ۋە C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن تەڭ يۇقۇملىنىش جىگەرنىڭ زىيىنىنى ئېغىرلاشتۇرۇپ، كېسەللىكنىڭ تەرەققىياتىنى تېزلىتىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى B ياكى C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملىنىش ئاستا خاراكتېرلىك جىگەر ياللۇغى ۋە جىگەر راكىغا ئۆزگىرىش ئاسان بولىدۇ. تەتقىقاتلاردا كۆرسىتىلىشىچە، بىرلىشىپ يۇقۇملانغانلارنىڭ جىگەر قېتىشىش ۋە جىگەر راكىغا گىرىپتار بولۇش خەۋپى ئايرىم يۇقۇملانغۇچىلارغا قارىغاندا 2~3 ھەسسە يۇقىرى بولىدىكەن.
- شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى دورىلارمۇ جىگەرگە ئەكس تەسىر پەيدا قىلىشى مۇمكىن، B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە C تىپلىق جىگەر ياللۇغى ئەيدىز كېسىلىنى داۋالاش دورىسىنىڭ تاللاش ئۈنۈمىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ. تەڭ يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ جىگەرگە ئېغىر يۈك ئېلىپ كېلىدۇ، دورا كەلتۈرۈپ چىقارغان جىگەر ئاسانلا زەخمىلىنىدۇ.
- ئۇنىڭدىن باشقا، تەڭ يۇقۇملىنىش ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغىمۇ تەسىر كۆرسىتىدۇ. B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە C ۋىرۇسىمۇ ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىغا تەسىر كۆرسىتىدۇ، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن بىرلىكتە ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا قوش زەربە بېرىدۇ. بۇ ئەيدىز كېسىلىنىڭ تەرەققىياتىنى تېزلىتىپ، بىمارلارنىڭ ئەيدىز ۋىرۇسى باسقۇچىغا تېز قەدەم قويىدۇ.
- (3)قانداق ئىنكاس قايتۇرۇش كېرەك؟
- بارلىق ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلار B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە C تىپلىق جىگەر ياللۇغى تەكشۈرۈشى كېرەك. ئەگەر بىرلىشىپ يۇقۇملانغان بولسا، كەسپىي دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە ئۇنىۋېرسال داۋالاش لايىھەسى تۈزۈش كېرەك. ۋىرۇسقا قارشى دورىلارنى تاللاشتا B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن قاپلىنىش ئەھۋالىنى ئويلىشىش كېرەك، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا جىگەر ئىقتىدارىنىڭ ئۆزگىرىشىنى كۆزىتىش كېرەك.
- B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان بىمارلارغا نىسبەتەن، ۋىرۇسقا قارشى داۋالاش لايىھەسىنى تاللىغاندا، بۇ دورىنىڭ B تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا داۋالاش ئۈنۈمى بارلىقىنى ئويلىشىش كېرەك. مەسىلەن، ئېمتىرىسىتابىن ۋە تېنوفوۋىر قاتارلىق دورىلار ئەيدىز ۋە B تىپلىق جىگەر ياللۇغىغا تاقابىل تۇرالايدۇ. بۇ خىل دورىلار بۇ ئىككى خىل كېسەلنى بىرلا ۋاقىتتا داۋالايدۇ.
- C تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغان بىمارلارغا نىسبەتەن داۋالاش پىلانى يالغۇز يۇقۇملىنىشتىن پەرقلىق بولۇپ، ئەيدىز ۋىرۇسىغا قارشى دورىلار بىلەن ئۆزئارا تەسىر كۆرسىتىشنى ئويلىشىش كېرەك. ھېلىمۇ ياخشى C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن ساقايتقىلى بولىدۇ. بىۋاستە ۋىرۇسقا قارشى دورا (DAA) بىلەن داۋالاش ئارقىلىق، كۆپ قىسىم بىمارلار 8~12 ھەپتە ئىچىدە ساقىيىدۇ.
- تەڭ يۇقۇملانغۇچىلار ھاراق ئىچىشتىن يىراق تۇرۇشى، جىگەرگە زىيان يەتكۈزىدىغان دورىلاردىن يىراق تۇرۇشى، ياخشى تۇرمۇش ئادىتىنى ساقلاش كېرەك. جىگەر ئىقتىدارى، ۋىرۇس مىقدارى ۋە جىگەر ئۇلترا ئاۋاز دولقۇنى تەكشۈرۈپ، كېسەللىك ئەھۋالىدىكى ئۆزگىرىشلەرنى دەرھال تەكشۈرۈش كېرەك.
- (4)تەڭ يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش
- تەڭ يۇقۇملىنىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ ئاچقۇچى خەتەرلىك قىلمىشلاردىن ساقلىنىش. B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنا ئەملەش ئارقىلىق ئالدىنى ئالغىلى بولىدۇ. B ياكى C تىپلىق جىگەر ياللۇغى بىلەن يۇقۇملانغانلار ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىشتىن ساقلىنىشى، بىخەتەر جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزۈش، يىڭنە ئوكسىنىسىنى ئورتاق ئىشلەتمەسلىكى كېرەك. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغانلار B ۋە C تىپلىق جىگەر ياللۇغىدىن ساقلىنىشى ھەمدە زۆرۈر تېپىلغاندا ۋاكسىنا ئەملىشى كېرەك.
- B تىپلىق جىگەر ياللۇغى سىرتقى يۈزىدىكى ئانتىگېن مەنپىي ۋە قوغدىنىش ئانتىتېلا كەمچىل بولغان ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارغا قارىتا B تىپلىق جىگەر ياللۇغى ۋاكسىنىسى ئەملەش تەۋسىيە قىلىنىدۇ. ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ئىممۇنىتېت كۈچى ئاجىز بولغاچقا، يېتەرلىك ئانتىتېلا ھاسىل قىلىش ئۈچۈن ۋاكسىنا مىقدارى يۇقىرى ياكى كۆپ مىقداردا ۋاكسىنا ئەملىشى كېرەك.
- نۆۋەتتە C تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئالىدىغان ۋاكسىنا يوق. ئاساسلىق ئۇسۇل يۇقىرى خەتەرلىك قىلمىشلاردىن ساقلىنىش كېرەك. يىڭنە تەڭ ئىشلەتمەسلىك، زۆرۈر بولمىغان ئوكۇل سېلىش ۋە قان سېلىشتىن ساقلىنىش، ئىناۋەتلىك ئورگانلارنى تاللاپ، بەدىنىگە چېكىش ۋە قۇلاق تېشىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك. بۇلارنىڭ ھەممىسى C تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى مۇھىم تەدبىرلەر.






