پەننى ئومۇملاشتۇرۇش بىلىملىرى: ئەيدىزنىڭ بىشارىتىنىڭ 20 ئالامەتلىرى! جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىل زۇكامغا ئوخشايدۇ،ئاستا خاراكتېرلىك مەزگىلدە بايقىغاندا بەك كىچىككەن بولىدۇ
ئەيدىز ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئېغىر ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈكى كېسەللىكى. ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىشتىن ئەيدىز كېسىلىگە ئايلىنىشقىچە، ھەمىشە نەچچە يىل ھەتتا ئون نەچچە يىللىق جەرياننى باشتىن كەچۈرىدۇ. ئوخشىمىغان باسقۇچتىكى كېسەللىك ئالامەتلىرىدە پەرق كۆرۈنەرلىك بولىدۇ، بۇ ئالامەتلەرنى چۈشىنىش بالدۇر بايقاش، ۋاقتىدا ئارىلىشىشتا ئىنتايىن مۇھىم
01
جىددىي خاراكتېرلىك يۇقۇملىنىش مەزگىلى: يۇقۇملانغاندىن كېيىنكى 2-4 ھەپتىلىك ئاگاھلاندۇرۇش سىگنالى
ئەيدىز كېسىلى ئادەم بەدىنىدىن يۇقۇملانغاندىن كېيىن، ئادەتتە 2- 6 ھەپتىلىك (كۆپىنچىسى 2-4 ھەپتىدە) جىددىي خاراكتېرلىك يۇقۇملىنىش مەزگىلىگە كىرىدۇ. بۇ چاغدا ۋىرۇس بەدەندە تېز سۈرئەتتە كۆپەيتىلىپ، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىدا كۈچلۈك ئىنكاس پەيدا قىلىپ، بىر قاتار ئالاھىدە بولمىغان كېسەللىك ئالامەتلىرىنى پەيدا قىلىدۇ. تەخمىنەن ٪50-٪90 يۇقۇملانغۇچىدا بۇ كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلىدۇ، ئەمما ھەمىشە تارقىلىشچان زۇكام ياكى ئادەتتىكى ۋىرۇس بىلەن يۇقۇملانغان دەپ خاتا چۈشىنىلىدۇ
- قىزىتما
ئەڭ كۆپ كۆرۈلىدىغان كېسەللىك ئالامەتلىرى، بەدەن تېمپېراتۇرىسى 37.5-39 گىرادۇس ئارىلىقىدا بولۇپ، 1-2 ھەپتە داۋاملىشىدۇ. ئالاھىدىلىكى سىجىللىقى تۆۋەن ئىسسىق ياكى يۇقىرى ئىسسىقلىق بولۇپ، سوغۇقتىن قورقۇش، ئوغىرلىقچە تەرلەشكە ئەگىشىپ، ئادەتتىكى قىززىتما قايتۇرۇش دورىسىنىڭ ئۈنۈمى ياخشى مەنپەئەت قىلمايدۇ
- تەمرەتكە
تەخمىنەن ٪50 بىمار كۆرۈلۈپ، كۆپىنچىسى قىزىل داغ دۆڭلۈكى ئەسۋە بولۇپ، گەۋدىسى ۋە يۈز قىسمىغا تارقالغان بولۇپ، كۆرۈنەرلىك قىچىشمايدۇ. تەمرەتكە ئادەتتە 1-2 ھەپتە ئىچىدە ئۆزلۈكىدىن ياندۇرىدۇ، ئۆسمە بەز قالدۇرمايدۇ
- لىمفا تۈگۈنى ئىششىپ چوڭىيىپ كىتىش
بويۇن قىسمى، قولتۇق ئۇۋىسى ۋە قورساق ئېرىقىدىكى لىمفا تۈگۈنى ئاغرىقسىز ئىششىق بولۇپ، دىئامېتىرى بىر سانتىمېتىردىن ئاشىدۇ، تېگىش سۈپىتى بىر قەدەر يۇمشاق، ھەرىكەت دەرىجىسى ياخشى. ئىششىق نەچچە ھەپتىدىن نەچچە ئايغىچە داۋاملىشىشى مۇمكىن
- يۇتقۇنچاق ئاغرىش
بىمار دائىم يۇتقۇنچاق ئاغرىيدۇ، تەكشۈرۈش ئارقىلىق يۇتقۇنچاق قىسمىدا قان تولۇپ كەتكەنلىكىنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇ، ئەمما يىرىڭ يوقلىقىنى كۆرۈۋالغىلى بولىدۇ. ئادەتتىكى ئانتىبىئوتىك داۋالاش ئۈنۈم بەرمەيدۇ
- مۇسكۇل بوغۇمى ئاغرىش
تەخمىنەن ٪30 بىماردا پۈتۈن بەدەندىكى مۇسكۇللار ئاغرىيدۇ ۋە بوغۇم ئاغرىيدۇ، تۆۋەندىكى چوڭ بوغۇملار ئاساس قىلىنىدۇ، ھەرىكەتتىن كېيىن ئېغىرلىشىپ، ئارام ئالغاندىن كېيىن پەسىيىدۇ
- ماغدۇرسىزلىق
كۆرۈنەرلىك چارچاش ۋە پۈتۈن بەدەن بىئارام بولۇش، ھەرىكەتنىڭ چىدامچانلىقى تۆۋەنلەپ كېتىشى نەچچە ھەپتە داۋاملىشىشى مۇمكىن
- ئاشقازان ئۈچەي يوللىرى كېسەللىك ئالامەتلىرى
بۇ كۆڭلى ئېلىشىش، قۇسۇش، ئىچى سۈرۈش(كۈندە ئۈچ-بەش قېتىم ياكى تېخىمۇ كۆپ) بولۇپ، شالاڭ تەرەت ياكى سۇ ئەۋرىشكىسى ئاساس قىلىنىدۇ، 1-2 ھەپتە داۋاملىشىدۇ
جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىلدىكى كېسەللىك ئالامەتلىرى
كېسەللىك ئالامەتلىرى ئادەمگە قاراپ ئوخشىمايدۇ، بەلكىم بىرلا ۋاقىتتا ياكى ئارقا-ئارقىدىن پەيدا بولۇشى مۇمكىن، بەلكىم پەقەت قىسمەن ئىپادىسى بولۇشىمۇ مۇمكىن. داۋاملىشىش ۋاقتى ئادەتتە 1-3 ھەپتە بولىدۇ، كېيىن ئۆزلۈكىدىن پەسىيىدۇ، بىمار كېسەللىك ئالامەتلىرى يوق مەزگىلگە كىرىدۇ
ئالاھىدە ئاگاھلاندۇرۇش : ئەگەر يېقىنقى مەزگىلدە (1-2 ئاي ئىچىدە) خەتەرلىك قىلمىشلار ( قوغداش خاراكتېرلىك قىلمىش ، ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان شىپرىس قاتارلىقلار ) ھەمدە يۇقارقى كېسەللىك ئالامەتلىرى بىرىكمىسى كۆرۈلسە ، چوقۇم ۋاقتىدا داۋالىنىش تەكشۈرۈش كېرەك . بۇ چاغدا ئادەتتىكى ئانتىتېلا تەكشۈرۈش مەنپىي (كۆزنەك مەزگىلى) بولۇشى مۇمكىن، ئەمما ئەيدىز ۋىروسى يادرو كىسلاتاسى ياكى ئانتىگېن تەكشۈرۈشى ئارقىلىق يۇقۇملىنىشنى بايقىغىلى بولىدۇ
02
سوزۇلما خارەكتىرلىك / ئەيدىز مەزگىلى: ئىممۇنىتېت ۋەيران بولۇشنىڭ سىجىللىقى سىگنالى
ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىش ئۈنۈملۈك كونترول قىلىنمىغاندا، ئوتتۇرىچە 8-10 يىللىق كىلىنىكىلىق يوشۇرۇن مەزگىل (كېسەللىك ئالامىتى يوق مەزگىل) ئۆتكۈزۈلگەندىن كېيىن، ئىممۇنىتېت سىستېمىسى ئېغىر دەرىجىدە زىيانغا ئۇچراپ، س د 4 + ت ھۈجەيرىسى 200/Lدىن تۆۋەنگە چۈشۈپ، ئەيدىز مەزگىلىگە كىرىدۇ. بۇ مەزگىلدىكى كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆپ خىل ھەم سىجىل بولۇپ، تۇرمۇش سۈپىتىگە ئېغىر تەسىر كۆرسىتىدۇ
- سىجىل خوراش خاراكتېرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى
- قىزىش: ئۇدا تۆۋەن قىززىش بىر ئايدىن ئېشىپ كىتىش، بەدەن تېمپېراتۇرىسىدا داۋالغۇش 37.5-38.5 گىرادۇسقا يېتىدۇ
- ئوغرىلىقچە تەرلەش: كېچىدە كۆپ مىقداردا تەر چىقىدۇ، كىيىم ئالماشتۇرغىلى سالىدۇ
- بەدەن ئېغىرلىقى تۆۋەنلەپ كېتىش: ئېنىق بولمىغان بەدەن ئېغىرلىقى ٪10 تىن ئارتۇق چۈشىدۇ
- سوزۇلما خارەكتىرلىك ئىچى سۈرۈش: بىر ئايدىن ئېشىپ، ھەر كۈنى كۆپ قېتىم سۇ سىمان سۇيۇق چوڭ تەرەت بولىدۇ
- پۇرسەت خاراكتېرلىك يۇقۇملىنىش: ئىممۇنىتېت سىستېمىسى ۋەيران بولغاندىن كېيىن، ھەرخىل ئادەتتىكى كىشىلەر سەزگۈر بولمىغان كېسەللىك قوزغىغۇچىلار قۇرۇق شەكلىدە كىرىدۇ:
- زەمبۇرۇغلاردىن يۇقۇملىنىش: قايتا-قايتا ئېغىز بوشلۇقى ئۇقۇشماس باكتېرىيەسى كېسىلى (غاز ئېغىزى يارىسى)، تاماق يولى نېلۇ باكتېرىيەسىدىن يۇقۇملىنىش، يوشۇرۇن شارچە باكتېرىيەلىك مېڭە پەردىسى ياللۇغى
- باكتېرىيەدىن يۇقۇملىنىش: قايتا-قايتا باكتېرىيەلىك ئۆپكە ياللۇغى، ھەرىكەتچان تۇبېركۇليۇز كېسىلى
- پارازىت قۇرت يۇقۇملىنىش: ئۆپكە سپورا باكتېرىيەسى ئۆپكە ياللۇغى (تىپىك ئىپادىسى نەپەسلىنىش قىيىن بولۇش) ، مېڭە ئوقى شەكىللىك قۇرت كېسەللىكى
- ۋىرۇستىن يۇقۇملىنىش: بەلباغسىمان قوقاق ( ئادەتتىكى ئادەملەرنىڭ بەلباغسىمان تارقىلىشى ئەمەس ، غايەت زور ھۈجەيرە ۋىرۇسى كۆرۈش تور پەردىسى ياللۇغى ( ئەمالارنى پەيدا قىلىدۇ )
- ئۆسمە ئىپادىسى
- كاپوشى گۆش ئۆسمىسى: تېرە ياكى شىللىق پەردىسىدە سۆسۈن رەڭلىك ياكى قېنىق قوڭۇر رەڭلىك داغ پارچىسى، تۈگۈن پەيدا بولۇپ، ئىچكى ئەزالارغا تەسىر كۆرسىتىدۇ
- لىمفا ئۆسمىسى: بولۇپمۇ مېڭە لىمفا ئۆسمىسى ياكى لىمفا ئۆسمىسى
- ھۇجۇم خاراكتېرلىك بالىياتقۇ بوينى راكى
- نېرۋا سىستېمىسى كېسەللىك ئالامەتلىرى
- ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى ئاجىزلاپ، دىققىتىنى مەركەزلەشتۈرمەسلىك
- روھى سۇسلىشىش، مىجەز ئۆزگىرىش
- باش ئاغرىش،پۇت-قوللىرى ئۇيۇشۇپ قالىدۇ
- جىنسىي تونۇش توسالغۇسى ھەتتا ئەيدىز كېسىلىگە مۇناسىۋەتلىك جىنسىي دېۋەڭلىك كېسىلىگە ئايلىنىپ قالدى
- تېرە شىللىق پەردىسىنىڭ ئىپادىسى:
- قايتا - قايتا قوزغىلىدىغان ئېغىز بوشلۇقى جاراھىتى
- ئېغىر بولغان قوقاق ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملىنىش
- جاھىل تېرە زەمبۇرۇغى بىلەن يۇقۇملىنىش
- سەۋەبى ئېنىق بولمىغان تېرە ئاستىدىكى داغ ياكى قان چىقىش
- پۈتۈن بەدەندىكى لىمفا تۈگۈنى ئىششىپ قېلىش: قورساق ئېرىقىدىن باشقا، ئاز دېگەندە ئىككى ياكى ئۇنىڭدىن كۆپ قىسمىدىكى لىمفا تۈگۈنى داۋاملىق ئىششىپ،> ئۈچ ئايدىن ئېشىپ كېتىدۇ
ئەيدىز مەزگىلىنىڭ ئالاھىدىلىكى : كۆپ خىل ئالامەتلەر بىرلا ۋاقىتتا مەۋجۇت ھەم سىجىل ، ئادەتتىكى داۋالاش ئۈنۈمى ناچار بولۇپ ، ئىممۇنىتېت سىستېمىسىنىڭ ئېغىر دەرىجىدە ۋەيران بولغانلىقىدىن دېرەك بېرىدۇ
مۇھىمى: كېسەللىك ئالامەتلىرى دىئاگنوز قويۇش ئاساسى ئەمەس، تەكشۈرۈش بىردىنبىر ئۇسۇل
- كېسەللىك ئالامەتلىرىنىڭ ئالاھىدىلىكى: مەيلى جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىلدە بولسۇن ياكى سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى بولسۇن، ئەيدىزدىن يۇقۇملىنىپ دىياگنوز قويۇش ئالامىتىگە ئىگە ئەمەس. نۇرغۇن باشقا كېسەللىكلەرمۇ مۇشۇنىڭغا ئوخشاش ئىپادىلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن
- كېسەللىك ئالامەتلىرى يوق يۇقۇملىنىش ئوخشاشلا خەتەرلىك: تەخمىنەن ٪10 يۇقۇملانغۇچىنىڭ جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىلىدە كۆرۈنەرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلمەيدۇ، لېكىن ئوخشاشلا يۇقۇملىنىش خاراكتې كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلمىگەن مەزگىلدە بىئارام بولسىمۇ، لېكىن ۋىرۇس يەنىلا كۆپەيتىلىۋاتىدۇ، ئىممۇنىتېت سىستېمىسى داۋاملىق زىيانغا ئۇچرايدۇ
- تەكشۈرۈش بولسا بىردىنبىر دىئاگنوز قويۇش ۋاسىتىسى
- خەتەرلىك قىلمىشلار بارلار: مەيلى كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلسۇن ياكى كۆرۈلمىگەن بولسۇن، كۆزنەك مەزگىلىدىن كېيىن(خەتەرلىك بولغاندىن كېيىن 3-6ھەپتە) تەكشۈرۈلىدۇ
- تۆتىنجى ئەۋلاد تەكشۈرۈش ( ئانتىگېنتىك بىرلەشمە تەكشۈرۈش ) كۆزنەك مەزگىلى 14-21 كۈنگە قىسقارتىلىدۇ
- جىددىي خاراكتېرلىك كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلگەن ھەمدە يېقىنقى مەزگىلدە خەتەرلىك قىلمىشلار كۆرۈلگەنلەر: ئانتىتېلانى مەنپىي تەكشۈرگەن تەقدىردىمۇ، ئەيدىز كېسىلى يادرو كىسلاتاسىنى تەكشۈرۈشى كېرەك. دىئاگنوز قويۇشدا دەسلەپكى تاللاش سىنىقى ۋە دەلىللەش تەجرىبىسىدىن ئۆتۈش كېرەك
03
ئوقۇرمەنلەرگە بېرىلگەن قوللىنىشچان تەكلىپ
- تۆۋەندىكى ئەھۋاللار بولسا دەرھال تەكشۈرۈڭ
- قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىش يۈز بەرگەن بولسا ( بولۇپمۇ كۆپ جىنسىي ھەمراھ ياكى ئوخشاش جىنسىلىق ئەرلەر قىلمىشى )
- ئوكۇل سايمانلىرىنى ئورتاق ئىشلىتىلگەن بولسا
- غەيرى مۇنتىزىم ئورگانلاردا بەدەن يېزىش، تىكەن تېشىش قاتارلىقلاردا ئىجادىي مەشغۇلات قىلغان بولسا
- جورىسى ياكى جىنسىي ھەمراھلىرىغا ئەيدىز كېسىلى بىلەن يۇقۇملانغان دەپ دىئاگنوز قويۇلغانلار
- يۇقارقى جىددىي خاراكتېرلىك مەزگىلدىكى كېسەللىك ئالامەتلىرى كۆرۈلگەن ھەمدە يېقىنقى مەزگىلدە خەتەرلىك قىلمىشلار يۇز بەرگەنلەر
- ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش : ئەگەر خەتەرلىك ئاشكارىلىنىپ كېتىش ( مەسىلەن بىخەتەرلىك قېپى يېرىلىپ كەتكەن ) يۈز بەرگەندىن كېيىن 72 سائەت ئىچىدە ، ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش خاراكتېرلىك دورا ئىشلەتسە بولىدۇ ، ئۇدا 28 كۈن ئىچسە يۇقۇملىنىش خەۋپىنى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەتكىلى بولىدۇ
- كۈندىلىك ئالدىنى ئېلىشتىكى ئەڭ مۇھىم ھالقا
- سۈپىتى لاياقەتلىك بىخەتەرلىك قاپچۇقىنى ئىشلىتىشتە چىڭ تۇرۇش كېرەك
- يىڭنە سايمانلىرى، چىش چوتكىسى، ساقال ئالغۇچ قاتارلىق قانغا تېگىشىش ئېھتىماللىقى بار شەخسىي بۇيۇملارنى ئورتاق ئىشلەتمەسلىك كېرەك
- مۇنتىزىم ئاپپاراتتا مەشغۇلات قىلىشقا كاپالەتلىك قىلىش (مەسىلەن چىش تارتقۇزۇش، گۈل چېكىش)
- ئەگەر قان سېلىشقا توغرا كەلسە، قان مەنبەسىنىڭ مۇنتىزىم بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش كېرەك
ئەيدىز كېسىلىنىڭ بىشارىتى بەدەننىڭ ئاگاھلاندۇرۇش سىگنالى
بۇ سىگناللارنى پەرقلەندۈرۈش ھەمدە ۋاقتىدا تەكشۈرۈش ئۆزى ۋە باشقىلارنىڭ سالامەتلىكىنى قوغداشتىكى ھالقىلىق قەدەم
خېيىم-خەتەرگە توغرا قاراپ، ئىلمىي تاقابىل تۇرۇش، ئەيدىز كېسىلى ئەمدى "ئەسىر ۋاباسى" ئەمەس، بەلكى ئالدىنى ئالغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەل
