|
一、我国防治工作的总体形势 近年来,我国持续加大艾滋病防治力度,经注射吸毒传播、输血传播和母婴传播已得到有效控制,重点地区疫情快速上升势头得到基本遏制,全国整体疫情控制在低流行水平,受艾滋病影响人群生活质量不断提高,社会歧视进一步减轻。 但我国艾滋病流行形势依然严峻:尚有一定数量的感染者和病人未被检测发现,性传播成为最主要传播途径,男性同性性行为人群感染率较高,青年学生感染人数总体上呈增加趋势,防控形势十分艰巨复杂。 我国艾滋病防治取得的成效,得益于政府主导、多部门协作、全社会参与的防治格局,也离不开血液安全、美沙酮维持治疗、母婴阻断等系统措施。当前我国艾滋病疫情整体处于低流行水平,感染者生存质量不断提高,防治成效有目共睹。 但同时要清醒看到,防治工作依然任重道远:仍有部分感染者未被发现,性传播占比持续居首,重点人群感染率较高,青年学生防控形势复杂。任何松懈都可能让来之不易的成果付诸东流,必须持之以恒、久久为功。 二、防治的基本原则与策略 我国预防控制艾滋病的基本原则是:预防为主、防治结合、综合治理。艾滋病防治决不只是卫生部门的责任,必须建立政府主导、多部门合作和全社会共同参与的艾滋病预防控制机制,形成有利于艾滋病防治的社会环境。 “预防为主、防治结合、综合治理”是我国防治艾滋病的基本方针。具体要通过宣传教育筑牢预防防线,通过扩大检测及时发现感染者,通过规范治疗减少传播和死亡,通过关怀救助维护感染者权益,形成覆盖“防、治、管、扶”全链条的工作机制。策略上,既要坚持综合防治,也要聚焦重点人群和关键环节,推进母婴传播防治、落实“治疗即预防”和暴露前后预防等先进手段。 非政府组织是艾滋病预防控制的重要组成部分,在重点人群宣教、高危人群干预、感染者和病人关怀等方面能够发挥重要作用。近年来,国家还推动预防艾滋病、梅毒和乙肝母婴传播工作,推进“治疗即预防”,不断提高防治效果。 三、全民参与、共同防治 2025年我国世界艾滋病日宣传活动主题为“社会共治,守正创新,终结艾滋”,倡导社会各界共同承担艾滋病防治责任,加强防治措施的探索创新。 艾滋病威胁着每一个人和每一个家庭,影响着社会的发展和稳定,预防艾滋病是全社会的责任。公民应积极参加预防控制艾滋病的宣传教育工作,学习和掌握预防艾滋病的基本知识,避免危险行为,加强自我保护,并把了解到的知识告诉他人。在青少年中开展预防艾滋病、性病、拒绝毒品的教育,保护青少年免受危害,是每个家庭、每个学校、每个社区和全社会的共同责任。让我们携手努力,为终结艾滋贡献自己的一份力量。 终结艾滋,人人有责、人人可为。每位公民都可以做到:主动学习并传播防艾知识,做自己健康的第一责任人;发生高危行为时主动检测、科学应对;对感染者给予理解和关怀、坚决反对歧视;支持无偿献血、远离毒品。家庭要履行健康教育责任,帮助青少年树立正确的性健康观和防毒防艾意识;学校将防艾教育融入日常教学;社区和社会组织搭建关爱平台。当每个家庭、每所学校、每个社区都行动起来,终结艾滋的目标就一定能实现。 جەمەئەتتە ئورتاق ئىدارە قىلىش، ئەيدىز كېسىلىگە خاتىمە بېرىش—ئالدىنى ئېلىش ئىستراتېگىيەسى ۋە كۆپچىلىكنىڭ مەسئۇلىيىتى
بىرىنجى ، ئېلىمىزنىڭ يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىنىڭ ئومۇمىي ئەھۋالى يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، ئېلىمىز ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش سالمىقىنى ئۈزلۈكسىز كۈچەيتتى. ئوكۇل ئارقىلىق دورا ئىشلىتىش، قان سېلىش ۋە ئانىدىن بالىغا يۇقۇش ئارقىلىق يۇقۇش ئۈنۈملۈك تىزگىنلەندى. نۇقتىلىق رايونلاردا يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ تېز سۈرئەتتە كۆپىيىشى ئاساسىي جەھەتتىن تىزگىنلەندى، مەملىكەت بويىچە يۇقۇم ئەھۋالى ئومۇمىي جەھەتتىن تۆۋەن ھالەتكە چۈشتى، ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتى ئۈزلۈكسىز ياخشىلاندى، جەمئىيەتتىكى كەمسىتىش يەنىمۇ ئازايدى. بىراق ئېلىمىزدە ئەيدىز يۇقۇمى ۋەزىيىتى يەنىلا كەسكىن بولۇپ، مەلۇم ساندىكى يۇقۇملانغۇچىلار ۋە بىمارلار بايقالمىدى، جىنسىي مۇناسىۋەت تارقىلىش ئاساسلىق تارقىلىش يولى بولۇپ قالدى، ئوخشاش جىنىس بىلەن جىنسىي مۇناسىۋەت ئۆتكۈزگەن ئەرلەرنىڭ يۇقۇملىنىش نىسبىتى بىر قەدەر يۇقىرى، ياش ئوقۇغۇچىلارنىڭ سانى ئومۇميۈزلۈك كۆپىيىپ، ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش ئىنتايىن قىيىن ۋە مۇرەككەپ بولۇپ قالدى. ئېلىمىزنىڭ ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش جەھەتتىكى نەتىجىلىرى ھۆكۈمەت رەھبەرلىكى، كۆپ تارماقلار ھەمكارلىقى، پۈتۈن جەمئىيەتكە قاتنىشىش ئەندىزىسى شۇنداقلا قان بىخەتەرلىكى، مېتادون بىلەن داۋالاش، ئانا-بوۋاقنى قامال قىلىش قاتارلىق سىستېمىلىق تەدبىرلەرنىڭ نەتىجىسى. نۆۋەتتە ئېلىمىزدە ئەيدىز يۇقۇمى ئومۇمىي جەھەتتىن تارقىلىش سەۋىيىسى تۆۋەن بولۇپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتى ئۈزلۈكسىز ياخشىلىنىپ، ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش ئۈنۈمى كۆپچىلىككە ئايان بولدى. لېكىن شۇنى ئېنىق تونۇپ يېتىش كېرەككى، ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش خىزمىتىنىڭ يەنە ئۇزۇن مۇساپىسى بار: بەزى يۇقۇملانغۇچىلار بايقالمايدۇ، جىنسىي تارقىلىش نىسبىتى يەنىلا ئەڭ يۇقىرى، نۇقتىلىق كىشىلەر توپىدا يۇقۇملىنىش نىسبىتى يۇقىرى، ياش ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئەھۋالى مۇرەككەپ. ھەر قانداق بىپەرۋالىق ئاسان قولغا كەلتۈرگەن نەتىجىلەرنى بىھۇدە قىلىۋېتىدۇ. چىدامچانلىق ۋە ئۇزاق مۇددەتلىك تىرىشچانلىق ئىنتايىن مۇھىم. ئىككىنجى ، ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىشنىڭ ئاساسىي پىرىنسىپى ۋە ئىستراتېگىيەسى ئېلىمىزنىڭ ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىشنىڭ ئاساسىي پىرىنسىپى مۇنداق: ئالدىنى ئېلىشنى ئالدىنقى ئورۇندا، ئالدىنى ئېلىش بىلەن كونترول قىلىشنى بىرلەشتۈرۈپ، ئۇنىۋېرسال باشقۇرۇش. ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش سەھىيە تارماقلىرىنىڭلا مەسئۇلىيىتى ئەمەس. ھۆكۈمەت يېتەكچىلىكىدە، كۆپ تارماقلار ھەمكارلىقى، پۈتۈن جەمئىيەتكە قاتنىشىپ ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش مېخانىزمىنى ئورنىتىپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش، تىزگىنلەشكە پايدىلىق ئىجتىمائىي مۇھىت يارىتىش زۆرۈر. ئالدىنى ئېلىشنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويۇپ، داۋالاش بىلەن بىرلەشتۈرۈپ، ئۇنىۋېرسال باشقۇرۇش» ئېلىمىزنىڭ ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى تۈپ سىياسىتى. كونكرېت قىلىپ تەشۋىق قىلىش ۋە تەربىيە ئالدىنى ئېلىش لىنىيەنى كۈچەيتىپ، يۇقۇملانغۇچىلارنى ۋاقتىدا تەكشۈرۈش دائىرىسىنى كېڭەيتىپ، داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇپ، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ يۇقۇش ۋە ئۆلۈشنى ئازايتىش، غەمخورلۇق ۋە ياردەم بېرىش ئارقىلىق يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ھوقۇق-مەنپەئىتىنى قوغداش، «ئالدىنى ئېلىش، داۋالاش، پەرۋىش قىلىش، قوللاش» قاتارلىق پۈتكۈل زەنجىرنى قاپلىغان خىزمەت مېخانىزمىنى شەكىللەندۈرۈش كېرەك. ئىستراتېگىيەلىك جەھەتتىن، نۇقتىلىق كىشىلەر توپى ۋە ھالقىلىق ھالقىلارنى نۇقتىلىق مەركەزلەشتۈرۈپ، ئانا-بالىنىڭ يۇقۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىشنى ئىلگىرى سۈرۈپ، «داۋالاش بىلەن ئالدىنى ئېلىشقا باراۋەر» قاتارلىق ئىلغار تەدبىرلەرنى يولغا قويۇش كېرەك. غەيرىي ھۆكۈمەت تەشكىلاتلىرى ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىشنىڭ مۇھىم تەركىبىي قىسمى بولۇپ، نۇقتىلىق ئاممىنى تەربىيەلەش، خەتەرلىك كىشىلەر توپىغا ئارىلىشىش، يۇقۇملانغۇچىلار ۋە بىمارلارغا كۆڭۈل بۆلۈشتە مۇھىم رول ئوينايدۇ. يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، دۆلەت يەنە ئەيدىز، سىفلىس ۋە B تىپلىق جىگەر ياللۇغىنىڭ ئانىدىن بالىغا يۇقۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش خىزمىتىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، «داۋالاش ئالدىنى ئېلىشقا باراۋەر» نى ئىلگىرى سۈرۈپ، كونترول قىلىش ئۈنۈمىنى ئۈزلۈكسىز ئۆستۈردى. ئۇچۇنجى ، ئاممىنىڭ قاتنىشىشى ھەمدە ئورتاق ئالدىنى ئېلىش ۋە تىزگىنلەش ئېلىمىزنىڭ 2025-يىللىق دۇنيا ئەيدىز كۈنىنى تەشۋىق قىلىش پائالىيىتىنىڭ باش تېمىسى «جەمئىيەتنى ئورتاق ئىدارە قىلىش، پاكلىقنى قوغداش، يېڭىلىق يارىتىشنى قوغداش، ئەيدىز كېسىلىنى تۈگىتىش» بولۇپ، جەمئىيەتتىكى ھەر ساھەنىڭ ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش مەسئۇلىيىتىنى ئورتاق ئۈستىگە ئېلىپ، ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش تەدبىرلىرىدە ئىزدىنىش ۋە يېڭىلىق يارىتىشنى كۈچەيتىشنى تەشەببۇس قىلدى. ئەيدىز كېسىلى ھەر بىر شەخس ۋە ھەر بىر ئائىلىگە تەھدىت سېلىپ، جەمئىيەتنىڭ تەرەققىياتى ۋە مۇقىملىقىغا تەسىر يەتكۈزىدۇ. ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش پۈتكۈل جەمئىيەتنىڭ مەسئۇلىيىتى. شەھەر ئاھالىلىرى ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش تەربىيىسىگە پائال قاتنىشىپ، ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشتىكى ئاساسىي بىلىملەرنى ئۆگىنىپ، خەتەرلىك قىلمىشلاردىن ساقلىنىشى، ئۆزىنى قوغداشنى كۈچەيتىپ، ئۆگەنگەنلىرىنى باشقىلار بىلەن ئورتاقلىشىشى كېرەك. ياشلارغا ئەيدىز كېسىلى، جىنسىي كېسەللىكلەر ۋە زەھەرلىك چېكىملىكلەرنى رەت قىلىش توغرىسىدا تەربىيە بېرىش، ئۇلارنى زىيانكەشلىككە ئۇچرىماسلىق ھەر بىر ئائىلى، ھەر بىر مەكتەپ، ھەر بىر مەھەللە ۋە پۈتكۈل جەمئىيەتنىڭ ئورتاق مەسئۇلىيىتى. بىز قول تۇتۇشۇپ، ئەيدىز كېسىلىنى تۈگىتىش ئۈچۈن تۆھپە قوشۇشىمىز كېرەك. ئەيدىزنى تۈگىتىش ھەر بىر ئادەمنىڭ مەسئۇلىيىتى بولۇپ، ھەممە ئادەم قىلالايدۇ. ھەر بىر پۇقرا ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىلىملىرىنى تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئۆگىنىپ، تارقىتىپ، ئۆزىنىڭ سالامەتلىكىگە مەسئۇل بولالايدۇ؛ خەتەرلىك قىلمىشلار يۈز بەرگەندە تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈش ۋە ئىلمىي ئىنكاس قايتۇرۇش؛ يۇقۇملانغۇچىلارنى چۈشىنىش ۋە غەمخورلۇق قىلىش، كەمسىتىشكە قەتئىي قارشى تۇرۇش؛ ئىختىيارىي قان تەقدىم قىلىشنى قوللاپ، زەھەرلىك چېكىملىكتىن يىراق تۇرۇشى كېرەك. ئائىلە سەھىيە تەربىيىسى مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىپ، ياشلارنىڭ جىنسىي ساغلاملىق توغرىسىدىكى توغرا كۆز قارىشىنى تۇرغۇزۇشىغا ياردەم بېرىشى كېرەك. مەكتەپلەر ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش تەربىيىسىنى كۈندىلىك ئوقۇتۇشقا كىرگۈزۈشى كېرەك. مەھەللە ۋە ئىجتىمائىي تەشكىلاتلار كۆڭۈل بۆلۈش سۇپىسى قۇرۇپ چىقىشى كېرەك. ھەر بىر ئائىلە، ھەر بىر مەكتەپ، ھەر بىر مەھەللە ھەرىكەت قوللانغاندا، ئەيدىز كېسىلىنى تۈگىتىش نىشانى چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ. |






