ھەر قايسى مەكتەپ ئىچىدە كۈرەش قىلىۋاتقان «كىچىك ئوماقلار» دىققەت قىلىڭلار!
سىز ئەيدىزنى پەقەت قۇرامىغا يەتكەنلەر دۇنياسىنىڭ ئىشى دەپ ئويلىدىڭىزمۇ؟ سىزنىڭچە ئۇ مەكتەپ فورمىسى كىيىۋالغان، دەرسلىك كىتابنى قۇچاقلىغانلارغا بەك يىراقمۇ؟ چوڭ چۈشۈپ قالغان ئالاھىدە چوڭ چۈشۈپ قالغان!
ياش ئوقۇغۇچىلار توپى (15-24ياشلار)دىكى ئەيدىز بىلەن يۇقۇملىنىش نىسبىتى يىلسېرى ئۆرلەۋاتىدۇ. مۇھەببەت بىلەن ئەينىڭ ھەقىقىي ئەھۋالىنى سىز تەشەببۇسكارلىق بىلەن چۈشەنمىسىڭىز، كىسەللىك سىزنىڭ ئەقىلسىزلىكىڭىزدىن پايدىلىنىپ ئىشىك چېكىشى مۇمكىن.
ھودۇقماڭ! بۈگۈن بىز كەسكىن تەلىم بەرمەي ، پەقەت مۇشۇ بىلىملەر ئۈستىدە پاراڭلىشىمىز . مەيلى سىز مۇھەببەتلەشكەندە بولسۇن ياكى جەمئىيەت تەھرىرلىگۈچى بولۇڭ، بۇ «مەكتەپنىڭ ئەيدىزدىن مۇداپىئەلىنىش قوللانمىسى»نى، چوقۇم ئىچ ئىچىڭىزگە ئويۇپ قويۇڭ!
 
01
ئەمدى ئەيدىز توغرىسىدا باشقىچە ئۆزگىرىش بولۇپ پاراڭلاشماڭ ئاۋۋال ئۇنىڭ كىملىكىنى چۈشىنىڭ
نۇرغۇن ساۋاقداشلار " ئەيدىز كېسىلى " دېگەن سۆزنى ئاڭلاپلا قورققىنىدىن قۇلىقىنى ئېتىۋالدى ، ئەمەلىيەتتە ، قورقۇنچنىڭ كۆپىنچىسى نامەلۇمدىن كېلىپ چىققان .
ئەيدىزنى ئىنسانلارنىڭ ئىممۇنىتېت كەمتۈكلۈك ۋىرۇسى كەلتۈرۈپ چىقارغان . ئۇ خۇددى " ئۆينى چېقىش ماھىرى " غا ئوخشايدۇ ، مەخسۇس بەدىنىمىزدىكى ئىممۇنىتېت سىستېمىسىغا بۇزغۇنچىلىق قىلىدۇ . ئىممۇنىتېت سىستېمىسى گۈمۈرۈلۈپ چۈشكەن ھامان، كىچىك زۇكام چوڭ ئاۋارىچىلىققا ئايلىنىشى مۇمكىن.
مۇھىم نۇقتىنى ئايرىش:
داۋالاشنى قېلىپلاشتۇرۇپ، دەل ۋاقىتىدا دورا ئىچسىلا، ئەيدىز كېسىلى ئاللىقاچان ساقايماس كېسەل ئەمەس، بەلكى بىر خىل كونترول قىلغىلى بولىدىغان سوزۇلما خارەكتىرلىك كېسەل. يۇقۇملانغۇچىلار دەل ۋاقىتىدا دورا يېسە، ئۆمرى بىلەن تۇرمۇش سۈپىتى نورمال ئادەم بىلەن پەرقى يوق.
 
02
بۇ «خەتەرلىك قىلمىشلار» سىز قوبۇل قىلدىڭىزمۇ؟
مەكتەپتە قايسى قىلمىشلار قىزىل چىراق ياندۇرۇش كېرەك؟ بۇ ئۈچ چوڭ تارقىلىش يولىنى ئېسىڭىزدە تۇتۇش كېرەك:
1) قوغداش تەدبىرى بولمىغان جىنسىي قىلمىش نۆۋەتتە ياش ئوقۇغۇچىلارنىڭ ئەيدىز بىلەن يۇقۇملىنىشىدىكى ئاساسلىق يول.

1. سوئال: «ئەرلەر بىلەن ئەرلەر» ئوتتۇرىسىدا ھامىلدارلىقتىن ساقلىنىشنىڭ ھاجىتى يوق، قاپ تاقىمىسىمۇ بولامدۇ؟
2. ھەقىقىي ئەھۋال: خاتا  بىخەتەرلىك قاپچۇقى ھامىلدارلىقتىن ساقلىنىش قاپچۇقى بولۇپلا قالماستىن ، ئۇ تېخىمۇ " كېسەلنىڭ ئالدىنى ئېلىش قاپچۇقى " . مەيلى يات جىنىس ياكى ئوخشاش جىنىسلىق قىلمىشلار بولسۇن، پەقەت قاپ تاقىمىسىلا، ۋىروسقا "يېشىل يول" ئېچىۋاتىدۇ.

(2) قان تارقىلىش

1. سوئال: يول بويىدىكى كىچىك دۇكانغا بېرىپ قۇلاق تۆشۈكى ئېچىپ، قېشىنى سىزىش بەك قالتىس ھېس قىلدىڭىزمۇ قانداق؟
2. ھەقىقىي ئەھۋال: ئۈسكۈنىلەرنى دېزىنفىكسىيە قىلىش ئۆتكىلىدىن ئۆتەلمىسە ياكى باشقىلار بىلەن ئورتاق ساقال ئالغۇچ، يىڭنە ئىشلەتسىلا، ۋىرۇس قان ئارقىلىق ئاستا يوشۇرۇنۇپ كىرىشى مۇمكىن.

(3) ئانىلار بىلەن بوۋاقلارنىڭ تارقىلىشى

1. ئەيدىز بىلەن يۇقۇملانغان ئانىلار ھامىلدارلىق مەزگىلىدە، تۇغۇت جەريانىدا ياكى تۇغۇتتىن كېيىن ئېمىتىش ئارقىلىق قان، جىنسىي يول ئاجرىتىپ چىقارغان سۇيۇقلۇق ۋە سۈت ھامىلدارلىق، تۇغۇت ۋە ئېمىتكەندە ئەيدىزنى ھامىلىگە ۋە بوۋاقلارغا يۇقتۇرۇپ قويىدۇ.
2. ھازىر ئۈنۈملۈك تىبابەت ئارقىلىق يۇقۇملانغان ئانىلار ساغلام بوۋاق تۇغسا بولىدۇ.

 
باشقا كۈندىلىك ئۇچرىشىشلار (مەسىلەن قۇچاقلاش، پارتىداش تاماق يېيىش، تەرەت تۇڭىنى ئورتاق ئىشلىتىش)نىڭ ھەممىسى بىخەتەر، ئۆزۈڭىزنى قورقۇتماڭ!
 
03
جىددىي ئۆزىنى قۇتقۇزۇش! دورىنى توسۇش توغرىسىدىكى ئالتۇن 72 سائەت
ئەگەر سىزدە خەتەرلىك قىلمىشلار يۈز بەرسە (مەسىلەن قاپ تاقىمىغان ياكى يىرتىلىپ كەتكەن)نى يۈز بەرسە، ئۆلۈمنى كۈتۈشكە مەجبۇر بولامدۇ؟
ئەلۋەتتە ئۇنداق ئەمەس! بۇ چاغدا سىز بىر جاننى قۇتقۇزۇش ئەسۋابىنى بىلىشىڭىز كېرەك: ئاشكارىلانغاندىن كېيىن ئالدىنى ئېلىش، ئادەتتە توسۇش دورىسى دەپ ئاتىلىدۇ.
بۇ «ۋاقىت جەدۋىلى»نى كاللىڭىزغا ئويۇپ قويۇڭ

1. ئالتۇن ۋاقىت: ئىككى سائەت ئىچىدە ئىستېمال قىلسا ئۈنۈمى ئەڭ ياخشى بولىدۇ.
2. ئۈنۈملۈك مۇددىتى: 72 سائەت ئىچىدە ئىستېمال قىلسا، يەنىلا ئۈمىد بار.
3. 72 سائەتتىن ئېشىپ كەتتى: توسۇشنىڭ مۇۋەپپەقىيەتلىك بولۇش نىسبىتى زور دەرىجىدە تۆۋەنلەپ، كەسپىي دوختۇرلارنىڭ يېتەكچىلىكىگە مۇھتاج.

قانداق ئالىسىز؟
خىجىل بولماڭ! جايلاردىكى يۇقۇملۇق كېسەللىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش، كونترول قىلىش مەركەزلىرىنىڭ ئىختىيارى مەسلىھەت بېرىش، تەكشۈرۈش ئامبولاتورىيىسى ئەيدىزنى تەكشۈرۈش ۋە مەسلىھەت بېرىدۇ ئالاقىدار بەلگىلەنگەن نۇقتىلىق داۋالاش ئاپپاراتلىرى ئاشكارىلانغاندىن كېيىنكى ئالدىنى ئېلىش مەسلىھەت بېرىش، تەكشۈرۈش ۋە ئالدىنى ئېلىش دورىسى بىلەن تەمىللەيدۇ.

1. ئېسىڭىزدە بولسۇن: دورىنى توسۇشنىڭمۇ ئەكس تەسىرى بار، خالىغانچە يېيىشكە بولمايدۇ، خەتەر ئاشكارىلانسا، دەرھال مۇنتىزىم داۋالاش ئاپپاراتلىرىغا بېرىپ ياردەم سوراپ، دوختۇرنىڭ يېتەكچىلىكىدە دورا ئىچىش كېرەك!