艾滋病不会通过日常家庭生活传播,但歧视和无知会。一个温暖的家,不需要用隔阂来防“艾”,而是要用科学来防“恐”。
ئائىلە ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ ئالدىنى ئېلىش بىخەتەرلىك قوللانمىسى
ئەيدىز كېسىلى تىلغا ئېلىنسا ، نۇرغۇن كىشىلەرنىڭ بىرىنچى ئىنكاسى " مەندىن ناھايىتى يىراق " ، بەزىلىرى " ناۋادا بىر ئائىلە كىشىلىرى يۇقۇملانسا ، كۈنلىرىنى قانداق ئۆتكۈزىدۇ ؟ ”。 ئەمەلىيەتتە، ئائىلە مۇھىتىدا ئەيدىز كېسەللىكىنىڭ پۈتۈنلەي ئالدىنى ئالغىلى ھەم قورقۇشنىڭ ھاجىتى يوق. بۈگۈن بىز بىر ئادەتتىكى ئائىلىنىڭ "ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش"نى قانداق ياخشى ئىشلەش ھەمدە يۇقۇملانغۇچىلار بىلەن بىخەتەر، ئىللىق تۇرمۇش كەچۈرۈش توغرىسىدا پاراڭلىشايلى.
- بىرىنچى، ئائىلىدە كۈندىلىك ئۇچرىشىشتا،تارقىلىش خەتىرى يوق
ئېسىڭىزدە بولسۇن : كۈندىلىك تۇرمۇش ئۇچرىشىشتا ئەيدىز تارقىلىپ كەتمەيدۇ بىر ئائىلىدە تۆۋەندىكى ھەرىكەتلەرنىڭ خەتىرى يوق:
- بىللە تاماق يىيىش،قاچا-قۇچا، ئىستاكاننى ئورتاق ئىشلىتىش
- قۇچاقلاش، مەڭزىنى سۆيۈش، قول ئېلىشىپ كۆرۈشۈش، بىر كارىۋاتتا بىللە ئۇخلاش
- ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان تازىلىق ئۆيى، تەرەت تۇڭى، ۋاننا، قول يۇيۇش كۆلچىكى
- ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان كىرئالغۇ كىر يۇيۇش، يوتقان كۆرپىنى ئاپتاپقا سىلىش
- يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ ھالىدىن خەۋەر ئېلىش، تاماق ئېتىش، تازىلاش، يۆلەش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ
- ئىككىنچى، ئائىلىدىكى ھەقىقىي «ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىش مۇھىم نۇقتىسى»
ئەيدىزدىن يۇقۇملانغۇچىسى يوق ئائىلىلەردە ئەيدىزنىڭ ئالدىنى ئېلىشنىڭ مۇھىم نۇقتىسى " ئائىلىدىكىلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش " تا ئەمەس ، بەلكى سىرتتىن يۇقۇملانغاندىن كېيىن ئائىلىگە ئېلىپ كىرىشنىڭ ئالدىنى ئېلىشتا .
ئائىلىدىكىلەر بىلەن ئورتاق قىلىڭ
سادىقلىق ۋە قوغداش: مۇقىم ھەمراھنى ساقلاپ، تويدىن سىرتقى مۇھەببەت يۈز بېرىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش، جىنسىي قىلمىش يۈز بەرگەندە بىخەتەرلىك قېپىنى پۈتۈن مۇساپىدە توغرا ئىشلىتىش كېرەك.
ئورتاق يىڭنە ئىشلىتىشنى رەت قىلىش: ئائىلىدە ھەرقانداق ئادەمنىڭ شىپرىس، يىڭنىنى ئورتاق ئىشلەتسە بولمايدۇ. گۈل چېكىش، قۇلاق تېشىش قاتارلىق ئىجادىي مەشغۇلاتلار بولسا مۇنتىزىم ئورگانلارغا بېرىش كېرەك.
تەشەببۇسكارلىق بىلەن تەكشۈرۈش : ئەگەر ئۆيدە خەتەرلىك قىلمىشلار ( مەسىلەن زەھەر چېكىش ، كۆپ جىنىسلىق ھەمراھلىق تارىخى بار ) ، ھامىلدار ئەر-خوتۇن ، ھامىلدار ئاياللار بولسا ، تەشەببۇسكارلىق بىلەن ئەيدىز تەكشۈرۈش تەكلىپى بېرىلىدۇ .
- ئۈچىنچى، ئەگەر ئۆيدە ئەيدىز ۋىرۇسى بىلەن يۇقۇملانغۇچى بولسا
قورقماڭ، ئۇلارنى تېخىمۇ كەمسىتمەڭ. يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ قېلىپلاشقان دورا ئىچىشتە چىڭ تۇرغانلىقىنى، بەدەندىكى ۋىروسنىڭ مىقدارىنى تەكشۈرگىلى بولمايدىغان ھالەتتە داۋاملىق كونترول قىلالايدىغانلىقىنى، جىنسىي ھەرىكەت ئارقىلىق ھەمراھلىرىغا يەتكۈزۈلمەيدىغانلىقىنى ئىسپاتلىدى.
- ئائىلىلەردە قوللاش ئەڭ ياخشى دورا: دورا ئىچىشكە ۋاقتىدا ئەسكەرتىپ، قەرەللىك ھالدا قايتا دىئاگنوز قويۇشقا ھەمراھ بولۇش، ھېسسىياتنى قوبۇل قىلىش، يۇقۇملانغۇچىلارنىڭ تۇرمۇش سۈپىتى ۋە ئۆمرى ئادەتتىكى كىشىلەرگە يېقىنلىشىدۇ.
- ئايال يۇقۇملانغۇچىلارنى ئالاھىدە ئەسكەرتىڭ: تۇغماقچى بولسىڭىز، كەسپىي دوختۇردىن ئالدىن مەسلىھەت سوراڭ. ئانىلار بىلەن بوۋاقلارنى توسۇش تېخنىكىسى ئارقىلىق ، سىزمۇ ساغلام بوۋاق تۇغسىڭىز بولىدۇ .
- ئائىلە تۇرمۇشى تەپسىلاتلىرى: ساقال ئالغۇچ، چىش چوتكىسى، تىرناق ئالغۇچ...... قانغا ئۇچراش ئېھتىماللىقى بار شەخسىي بۇيۇملار ھەر بىر ئادەمگە بىردىن كىشىلىك تەييارلاپ، قەتئىي ئارىلاشتۇرۇپ ئىشلەتمەسلىك. ئەگەر ئېھتىياتسىزلىقتىن قان چىقسا، دەرھال داكا بىلەن يارا ئېغىزىنى ئوراپ، قان سۈرتىدىغان قەغەز، پاختىلىق كوچىنى ئەخلەت خالتىسىغا ھىم تاشلاپ، ئادەتتىكى ئەخلەتلەر بىلەن ئارىلىشىپ كېتىشنىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك.
ئەيدىز كۈندىلىك ئائىلە تۇرمۇشى ئارقىلىق تارقىمايدۇ، لېكىن كەمسىتىش ۋە نادانلىق ھېس قىلىدۇ. بىر ئىللىق ئائىلىدە كلاپان بىلەن "ئەي"نىڭ ئالدىنى ئېلىش ھاجەتسىز، بەلكى ئىلىم-پەن ئارقىلىق "قورقۇنچ"نىڭ ئالدىنى ئېلىش كېرەك.